Święto zakończenia postu (‘ῑd al-fiṭr)

Święto zakończenia postu (‘ῑd al-fiṭr)

Święta to widoczne rytuały religijne. Kiedy Prorok r przybył do Medyny, zauważył, że ludzie tam obrali dwa dni w roku na zabawę. Zapytał ich: „Co to za dwa dni?” Odpowiedzieli: „Zwykliśmy się bawić i świętować w tych dniach przed nadejściem islamu”. Prorok r powiedział wtedy: „Allah dał wam dwa lepsze dni: ‘ῑd al aḍḥa i ‘ῑd al fiṭr” (Ṣunan Abu Dāłūd: 1134). Aby podkreślić, że święta symbolizują religię świętujących, Prorok r powiedział: „Każdy naród ma święto, a to jest nasze święto” (Ṣaḥῑḥ Al Buchārῑ: 909; Ṣaḥῑḥ Muslim: 892).

Znaczenie ‘ῑd w islamie

‘Īd to dzień świętowania i radowania się. Tego dnia muzułmanie wyrażają swoje szczęście i wdzięczność Allahowi za to, że poprawadził ich On do prawdy i pomógł im dopełnić post w ramaḍānie. Dzielą się swym szczęściem z innymi, zakładając najlepsze ubrania, dając darowiznę biednym i potrzebującym oraz świętując w sposób dozwolony, co daje wszystkim radość i przypomina im o łaskach, jakimi Allah ﷻ ich obdarzył.

 

Święta muzułmańskie

Muzułmanie mają dwa święta w roku i nie mogą świętować w żadne inne dni poza nimi. Dniami świątecznymi są: (1) Święto Zakończenia Postu (‘ῑd al fiṭr) obchodzone pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca szałłāl, oraz (2) Święto Ofiarowania (‘ῑd al aḍḥa) obchodzone dziesiątego dnia kalendarzowego miesiącadul ḥidżdża.

Święto zakończenia postu (‘ῑd al fiṭr)

‘Īd al fiṭr wypada pierwszego dnia księżycowego miesiąca szałłāl i oznacza koniec całomiesięcznego postu w ramaḍānie. Tak jak post podczas miesiąca ramaḍān jest aktem czci, tak świętowanie ‘ῑd al fiṭr również jest aktem czci, poprzez który muzułmanie wyrażają Allahowi wdzięczność za Jego błogosławieństwa i łaskę, oraz za to, że ułatwił im dopełnienie postu w ramaḍānie. Koran głosi: „[Bóg] chce, żebyście dopełnili tę liczbę [dni] i żebyście głosili wielkość Boga za to, że On poprowadził was drogą prostą. Być może będziecie wdzięczni” (Al Baqara, 2:185).

Co powinno się robić w dniu ‘ῑd?

  1. Modlitwa świąteczna: Islam kładzie nacisk na to, by uczestniczyć w modlitwie świątecznej i zachęca do przybywania na nią nie tylko mężczyzn, ale także kobiety i dzieci. Pora tej modlitwy rozpoczyna się po tym, jak słońce wzniesie się nad horyzont na wysokość włóczni (czyli niewiele ponad 1 metr) i trwa do czasu, aż przekroczy ono zenit.

Opis modlitwy świątecznej: Składa się ona z dwóch cykli (rak‘āt), w których imām recytuje Koran na głos, a po modlitwie wygłasza kazanie (chuṭba) składającą się z dwóch części. Modlitwa ta zawiera na początku każdego z cykli kilka dodatkowych takbῑrāt (l.poj. takbῑrah; zwrot Allāhu akbar). W pierwszym cyklu przed rozpoczęciem recytacji Koranu imām powtarza Allāhu akbar dodatkowe sześć razy (oprócz takbῑru otwierającego). W drugim cyklu, po podniesieniu się z pokłonu do pozycji stojącej, imāmdodaje po zwyczajowym takbῑrze jeszcze pięć dodatkowych.

  1. Płacenie zakāt al fiṭr: Allah nałożył zakāt al fiṭr (dosłownie: oczyszczająca obowiązkowa jałmużna na zakończenie postu) na każdego, kto posiada więcej jedzenia niż potrzebuje na jedną dobę (w dniu święta). Jałmużna ta przekazywana jest biednym i potrzebującym muzułmanom i składa się z jednego ṣā‛ podstawowego produktu powszechnego w danym kraju, na przykład ryżu, pszenicy czy daktyli, tak aby w dniu święta nie było nikogo w potrzebie.Dozwolone jest przekazanie zakāt al fiṭr w gotówce, jeśli miałoby to być korzystniejsze dla biednego.

Czas przekazania: Zakāt al fiṭr przekazuje się od zachodu słońca ostatniego dnia ramaḍānu do czasu modlitwy świątecznej. Jednak może być wypłacony dzień czy dwa przed ‘ῑd.

Wysokość zakāt al fiṭr to jedno ṣā‛ popularnego produktu żywnościowego w danym kraju, czy to ryżu, pszenicy, czy daktyli. Jedno ṣā‛ to ekwiwalent około 3 kg produktu.

Muzułmanin musi zapłacić zakāt za siebie samego i za wszystkie osoby, do utrzymywania których jest zobowiązany, jak żona i dzieci (dając po jednym ṣā’ lokalnego produktu za każdą z osób). Zalecane jest, by zapłacił go również za dziecko nienarodzone.

Prorok r nakazał wypłacanie go jako „oczyszczenie poszczącego z bezmyślnych i nieprzyzwoitych słów, oraz by nakarmić biednych. Wypłacony przed modlitwą [świąteczną] jest przyjęty jako zakāt, a wypłacony po modlitwie uznawany jest za zwykłą jałmużnę (ṣadaqa)”(Sunan Abu Dāłūd: 1609).

  1. Muzułmanie z tej okazji w każdy dozwolony sposób szerzą radość i zabawę wśród wszystkich członków rodziny, młodych i starych, mężczyzn i kobiet. Ubierają najlepsze i najpiękniejsze ubrania, przygotowują najlepsze jedzenie i napoje, gdyż jest to postrzegane jako akt czci. Poszczenie w tym dniu jest surowo zabronione.
  2. Głoszenie wielkości Allaha poprzez recytowanie takbῑru z tej szczególnej okazji w noc poprzedzającą dzień ‘ῑd oraz w drodze na modlitwę, aż do czasu, modlitwy. Wyraża się w ten sposób Allahowi I wdzięczność za to, że umożliwił wierzącym dopełnienie postu w ramaḍānie. Koran głosi: „[Bóg] chce, żebyście dopełnili tę liczbę [dni] i żebyście głosili wielkość Boga za to, że On poprowadził was drogą prostą. Być może będziecie wdzięczni” (Al Baqara, 2:185).

Oto sposób, w jaki należy recytować takbῑr z tej okazji: Allāhu Akbar, Allāhu Akbar, lā ilāha illallāh, Allāhu Akbar, Allāhu Akbar, ła lillahil ḥamd (‘Allah jest Największy, Allah jest Największy, nie ma boga godnego czci z wyjątkiem Allaha, Allah jest Największy, Allah jest Największy, wszelka chwała należy do Allaha’).

Można także recytować następujące słowa: Allāhu Akbaru kabῑran, łal ḥamdu lillāhi katῑran, ła subḥān Allāhi bukratan ła aṣῑlā (‘Z pewnością Allah jest Największy, do Niego należy ogromna cześć; i chwała Mu w dzień i w nocy’).

Mężczyźni recytują takbῑr donośnym głosem, jednak tak, by nie przeszkadzać innym ludziom; kobiety zaś wypowiadają go po cichu.