Η Θέση του Καλού Χαρακτήρα στο Ισλάμ

Η Θέση του Καλού Χαρακτήρα στο Ισλάμ

  1. Η τελειοποιήση του ευγενούς χαρακτήρα αποτέλεσε έναν από τους πιο σημαντικούς λόγους πίσω από την αποστολή του Προφήτη (r)

Ο Αλλάχ λέει, «Είναι Αυτός που έστειλε ανάμεσα στους αγράμματους έναν Αγγελιαφόρο μέσα από τους ίδιους, για να απαγγείλει σ’ αυτούς τα Εδάφιά Του, να τους εξαγνίσει (από τη βρωμιά της απιστίας και του πολυθεϊσμού).». (Σούρατ Αλ-Τζούμου‘α, 62:2) Αυτό το Εδάφιο αποκαλύπτει μία από τις Εύνοιες που ο Αλλάχ έχει παραχωρήσει στους πιστούς, δηλώνοντας ότι έστειλε τον Αγγελιοφόρο του, το Μωχάμμαντ (r), να τους διδάξει το Κοράνιο και να τους εξαγνίσει. Ο εξαγνισμός μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τον εξαγνισμό της καρδιάς ενός ατόμου από τέτοιου είδους ατέλειες όπως η απόδοση εταίρων στον Αλλάχ στη λατρεία, η διατήρηση κακού ηθικού χαρακτήρα, όπως το μίσος και η ζήλια, και η απαλλαγή του λόγου και των πράξεων κάποιου από όλες τις μορφές των κακών πρακτικών. Ο Προφήτης (r) είπε, «Έχω σταλεί για να τελειοποιήσω τον ευγενή χαρακτήρα.». (Σούνναν Αλ-Μπαϊχακέι: 21301) Η δήλωση αυτή καθιστά σαφές ότι ένας από τους λόγους πίσω από την αποστολή του Προφήτη ήταν να ανυψώσει και να τελειοποιήσει τον ηθικό χαρακτήρα του ατόμου και της κοινωνίας στο σύνολό της.

  1.   Ο ευγενής χαρακτήρας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πίστης και της θρησκείας

Η τελειοποίηση του ευγενούς χαρακτήρα ήταν ένας από τους σημαντικότερους στόχους της αποστολής του Προφήτη (ﷺ).

Όταν ρωτήθηκε για τον καλύτερο των πιστών, ο Προφήτης (r) απάντησε: «Είναι εκείνος που έχει τον καλύτερο χαρακτήρα και τρόπους.» (Σούνναν Ατ-Τίρμιδι: 1162• Σούνναν Άμπου Νταούντ: 4682)

Στην πραγματικότητα, το Κοράνιο χρησιμοποιεί την περιεκτική αραβική λέξη «Μπιρρ – Ευσέβεια» για να αναφερθεί στην πίστη. Όπως αναφέρει το Κοράνιο, «Ευσέβεια «Μπιρρ» δεν είναι να στρέφετε το πρόσωπό σας προς Ανατολάς ή προς Δυσμάς, αλλά η [αληθινή] ευσέβεια είναι εκείνου που πιστεύει στον Αλλάχ, στην Εσχάτη Ημέρα, στους Αγγέλους, στο Βιβλίο, στους προφήτες…» (Σούρατ Αλ-Μπάκαρα, 2:177) Η λέξη «Μπιρρ» αποτελεί περιεκτικό όρο που περιλαμβάνει όλες τις μορφές ευσέβειας σε λόγια και πράξεις. Για το λόγο αυτό ο Προφήτης (r) είπε, «Η ευσέβεια (Μπιρρ) είναι ο καλός χαρακτήρας.» (Σαχίχ Μόσλεμ: 2553)

Αυτό καθίσταται σαφές στη δήλωση του Προφήτη (r): «Η πίστη (Ιμάν) έχει εξήντα και κάτι κλαδιά. Το ανώτατο όλων αυτών είναι η μαρτυρία της πίστης: Λα ιλάχα ίλλα Αλλάχ (Δεν υπάρχει άλλος θεός που αξίζει να λατρεύεται παρά μόνο ο Αλλάχ), ενώ το κατώτερο από αυτά είναι η απομάκρυνση ενός επιβλαβούς αντικειμένου από το δρόμο. Η Συστολή είναι ένα κλαδί της πίστης» (Σαχίχ Μόσλεμ: 35)

  1. Ο ευγενής χαρακτήρας διαπερνά όλες τις πράξεις λατρείας χωρίς εξαίρεση

Κάθε φορά που ο Αλλάχ διατάζει τους πιστούς να εκτελέσουν μια πράξη λατρείας, εφιστά την προσοχή τους στην ηθική σημασία της ή η θετική της επίδραση στο άτομο και την κοινωνία. Τέτοια παραδείγματα είναι πολλά και περιλαμβάνουν τα εξής:

Την Προσευχή: «Καθιέρωσε την προσευχή, καθώς η προσευχή απομακρύνει (τον προσευχητή) από επαίσχυντες και απαγορευμένες πράξεις.» (Σούρατ Αλ-‘Ανκαμπούτ, 29:45)

Την Υποχρεωτική Ελεημοσύνη (Ζακά): «Πάρε ελεημοσύνη (δηλ. Ζακά) απ’ τον πλούτο τους, ώστε να τους εξαγνίσεις και να τους εξυψώσεις μέσω αυτής.» (Σούρατ Ατ-Τάουμπα, 9:103). Πέρα από το να δείχνει καλοσύνη και να χαρίζει ανακούφιση στους ανθρώπους, η ζακά τελειοποιεί το χαρακτήρα του ευεργέτη και «τον εξαγνίζει από κακούς χαρακτήρες.»

Τη Νηστεία: «Ω! Σεις που πιστεύετε! Η νηστεία έχει επιβληθεί σε σας όπως είχε επιβληθεί στα προηγούμενα έθνη πριν από σας [σ’ εκείνους που ήταν πριν από σας (δηλ. Χριστιανούς και Εβραίους κλπ.)]. Μήπως και γίνετε ευσεβείς.» (Σούρα Αλ-Μπάκαρα, 2:183). Αυτός ο στίχος καθιστά απολύτως σαφές ότι ο κυριότερος στόχος της νηστείας είναι να αποκτήσουμε συνείδηση του Αλλάχ υπακούοντας τις εντολές Του και αποφεύγοντας όλα τα λόγια και τις πράξεις που Έχει απαγορεύψει. Όπως είπε ο Προφήτης (r): «Όποιος δεν εγκαταλείπει τον ψευδή λόγο και τις ψευδείς πράξεις (ενώ νηστεύει), τότε ο Αλλάχ δεν έχει ανάγκη αν εγκαταλείψει το φαγητό και το ποτό του.» (Σαχίχ Αλ-Μπουχάρι: 1804) Ως εκ τούτου, εάν η νηστεία αποτυγχάνει να πραγματοποιήσει μια αλλαγή στο χαρακτήρα ενός ατόμου και στις σχέσεις του με τους άλλους, σε καμία περίπτωση δεν εξυπηρετεί τον πραγματικό σκοπό της.

  1. Οι τεράστιες αμοιβές που έχει προετοιμάσει ο Αλλάχ για όσους διατηρούν καλό χαρακτήρα

Οι κειμενικές αποδείξεις από το Κοράνιο και τη Σούννα για το σκοπό αυτό είναι πολυάριθμες, συμπεριλαμβανομένων των εξής:

  • Ο καλός χαρακτήρας θα είναι η βαρύτερη δίκαιη πράξη που πρόκειται να τεθεί στην ζυγαριά των έργων ενός ατόμου την Ημέρα της Κρίσεως:

Ο Προφήτης (r) είπε, «Καμία πράξη που θα τοποθετηθεί στην ζυγαριά των πράξεων [την Ημέρα της Κρίσεως] δεν θα είναι βαρύτερη από τον καλό χαρακτήρα. Πράγματι, ένα άτομο με καλό χαρακτήρα, θα επιτύχει την κατάταξη εκείνων των ατόμων με καλό ιστορικό εθελοντικών νηστειών και προσευχών.» (Σούνναν Ατ-Τίρμιδι: 2003)

  • Είναι η ίδια η πράξη που θα οδηγήσει τους περισσότερους ανθρώπους να μπουν στον Παράδεισο:

Όταν ο Προφήτης (r) ρωτήθηκε για το ποια πράξη οδηγεί τους περισσότερους ανθρώπους να μπουν στον Παράδεισο, εκείνος απάντησε: «Η ευσέβεια και ο καλός χαρακτήρας.» (Σούνναν Ατ-Τίρμιδι: 2004• Σούνναν Ιμπν Μάτζα: 4246)

  • Από όλους τους ανθρώπους, εκείνοι που έχουν καλό χαρακτήρα θα είναι οι πλησιέστεροι στον Προφήτη (r) την Ημέρα της Κρίσεως:

Ο Προφήτης (r) είπε, «Οι πιο αγαπητοί σε μένα ανάμεσά σας και οι πλησιέστεροι σε μένα την Ημέρα της Κρίσεως είναι εκείνοι που έχουν τον καλύτερο χαρακτήρα.» (Σούνναν Ατ-Τίρμιδι: 2018)

  • Ο Προφήτης (r) εγγυάται ένα σπίτι στο ψηλότερο σημείο του Παραδείσου σε εκείνους που έχουν καλό χαρακτήρα:

«Σας εγγυώμαι ένα σπίτι στο Παράδεισο για όσους εγκαταλείψουν την αντιπαράθεση και τη φιλονικία, ακόμη και αν έχουν δίκιο• και σας εγγυώμαι ένα σπίτι στη μέση του Παραδείσου για όσους εγκαταλείπουν τα ψέματα, ακόμη και όταν αστειεύονται• και σας εγγυώμαι ένα σπίτι στο ψηλότερο σημείο του Παραδείσου για όσους έχουν καλό χαρακτήρα και τρόπους.» (Σούνναν Άμπου Νταούντ: 4800).