Η Προσευχή της Παρασκευής (Σαλάτ αλ-Τζούμου‘α)

Η Προσευχή της Παρασκευής (Σαλάτ αλ-Τζούμου‘α)

Η προσευχή της Παρασκευής (σαλάτ αλ-τζούμου‘α) αποτελεί θρησκευτική υποχρέωση που παίρνει τη θέση της μεσημεριανής προσευχής (σαλάτ Αδ-Δουχρ) την Παρασκευή. Αποτελεί ένα από τα ύψιστα Ισλαμικά τελετουργικά και μία από τις επιβεβαιωμένες υποχρεωτικές πράξεις. Κατά την ημέρα αυτή, οι Μουσουλμάνοι συγκεντρώνονται μια φορά τη βδομάδα, ακούνε το κήρυγμα που παραδίδει ο ιμάμης, και έπειτα προσφέρουν την προσευχή της Παρασκευής.

Αρετές της Παρασκευής

Η Παρασκευή είναι η ύψιστη και καλύτερη ημέρα της εβδομάδας, καθώς ο Αλλάχ την έχει ευνοήσει υπέρ των υπόλοιπων ημερών δίνοντας της έναν αριθμό οφελών τα οποία περιλαμβάνουν τα εξής:

  • Ο Αλλάχ την έχει επιλέξει για τους Μουσουλμάνους, πέρα από τα άλλα έθνη, όπως είπε ο Προφήτης (r), «Ο Αλλάχ οδήγησε εκείνους που ήρθαν πριν από μας μακριά από την Παρασκευή. Οι Εβραίοι είχαν το Σάββατο και οι Χριστιανοί είχαν την Κυριακή. Τότε ο Αλλάχ έφερε εμάς και μας καθοδήγησε στην Παρασκευή.» (Σαχίχ Μόσλεμ: 856)
  • Ο Αλλάχ δημιούργησε τον Αδάμ κατά την Παρασκευή, και η Ημέρα της Κρίσης θα λάβει χώρα επίσης κατά την Παρασκευή, όπως είπε ο Προφήτης (r), «Η καλύτερη ημέρα που έχει δει ποτέ ο ήλιος είναι η Παρασκευή. Κατά την οποία δημιουργήθηκε ο Αδάμ• κατά την οποία εισήλθε στον Παράδεισο και κατά την οποία απορρίφθηκε από αυτόν. Η Ημέρα της Κρίσης, επίσης, δε θα λάβει χώρα παρά την Παρασκευή.» (Σαχίχ Μόσλεμ: 854)

Ποιος Πρέπει να Τελεί την Προσευχή της Παρασκευής;

Η προσευχή της Παρασκευής αποτελεί θρησκευτική υποχρέωση που δεσμεύει όσους είναι:

  1. Άνδρες: Οι γυναίκες δεν απαιτείται να την προσφέρουν.
  2. Διανοητικά υγιείς έφηβοι: Δεν είναι υποχρεωτική για τους παράφρονες ή τα παιδιά που δεν έχουν φτάσει στην εφηβεία τους.
  3. Μόνιμοι κάτοικοι: Δεν είναι υποχρεωτική για τους οδοιπόρους ή όσους ζουν στην εξοχή, εκτός χωριών και πόλεων.

Η Προσευχή της Παρασκευής: Τρόπος και Κανονισμοί

  1. Συνίσταται πως ένας Μουσουλμάνος πρέπει να κάνει Γουσλ (λουτρό), να φορά καλά και καθαρά ρούχα και να προσέρχεται νωρίς στο τζαμί.
  2. Οι Μουσουλμάνοι συγκεντρώνονται στο τζαμί. Ο ιμάμης ανεβαίνει στον άμβωνα (μίνμπαρ), στρέφεται προς τους πιστούς και παραδίδει το Χούτμπα (κήρυγμα), το οποίο συνήθως αποτελείται από δύο τμήματα, μεταξύ των οποίων ο ίδιος κάθεται για λίγο. Σε αυτό το κήρυγμα, τους υπενθυμίζει τις ενάρετες πράξεις, τους προειδοποιεί από τις αμαρτίες, τους προσφέρει συμβουλές, κηρύττει σε αυτούς και τους απαγγέλλει κάποια εδάφια από το Κοράνιο και κάποια από τα λόγια του Προφήτη (r) που αφορούν το θέμα του κηρύγματος.
  3. Οι Μουσουλμάνοι πρέπει να ακούνε προσεκτικά το Χούτμπα. Δεν επιτρέπεται να εμπλέκονται σε συνομιλίες ή να κάνουν οτιδήποτε θα τους εμποδίσει από το να ωφεληθούν από το Χούτμπα, ακόμη και αν αυτό είναι να παίξουν στα δάχτυλά τους, ή στο χαλί κλπ.
  4. Ο ιμάμης έπειτα κατεβαίνει από τον άμβωνα, παίρνει τη θέση του και καθοδηγεί τους ανθρώπους σε προσευχή δύο Ράκ‘α κατά την οποία απαγγέλει το Κοράνιο φωναχτά.
  5. Η προσευχή της Παρασκευής μπορεί να τελεστεί μόνο αν δύο άνθρωποι και πάνω συγκεντρώθηκαν στο τζαμί για την προσευχή. Αν κάποιος τη χάσει για έγκυρο λόγο, δεν μπορεί να την αναπληρώσει• και αν την προσφέρει μόνος του, δεν θα είναι έγκυρη. Αντίθετα, πρέπει να προσφέρει την καθημερινή μεσημεριανή προσευχή (σαλάτ Αδ-Δουχρ).
  6. Αν κάποιος έρθει αργοπορημένος στο τζαμί και προλάβει τον ιμάμη σε λιγότερο από μία Ράκ‘α πρέπει να ολοκληρώσει την προσευχή του αφού ο ιμάμης ολοκληρώσει την προσευχή, αντιμετωπίζοντάς την ως μεσημεριανή προσευή (σαλάτ Αδ-Δουχρ).
  7. Όσοι εξαιρούνται από την προσφορά της προσευχής της Παρασκευής, όπως οι γυναίκες και οι οδοιπόροι, αν προσφέρουν την προσευχή της Παρασκευής μαζί με τους άλλους Μουσουλμάνους στο τζαμί, τότε η προσευχή τους είναι έγκυρη και δεν χρειάζεται να προσφέρουν την καθημερινή μεσημεριανή προσευχή (σαλάτ Αδ-Δουχρ).

Όσοι Εξαιρούνται από την Παρακολούθηση της Προσευχής της Παρασκευής

Το Ισλάμ επισημαίνει πως οι Μουσουλμάνοι που δεν εξαιρούνται από την προσφορά της προσευχής της Παρασκευής πρέπει να την τελούν και προειδοποιεί αυτούς που ασχολούνται με εγκόσμιες επιδιώξεις: «Ω, εσείς που πιστεύετε! Όταν γίνεται η κλήση για τη Σαλά (προσευχή) την Παρασκευή, σπεύσατε για τη Μνημόνευση του Αλλάχ (-Δίκρ Ελλάχ- δηλ. για να ακούσετε το θρησκευτικό κήρυγμα της Παρασκευής και για να προσευχηθείτε). Και αφήστε τις εμπορικές ασχολίες (και οτιδήποτε άλλο κάνετε). Αυτό είναι καλύτερο για σας, αν μόνο το γνωρίζατε!» (Σούρα Αλ-Τζούμου‘α, 62:9)

Προειδοποιεί, επίσης, πως ο Αλλάχ θα σφραγίσει τις καρδιές εκείνων που την έχασαν χωρίς έγκυρη δικαιολογία, όπως είπε ο Προφήτης (r), «Όποιος παραμελεί τρεις διαδοχικές προσευχές της Παρασκευής χωρίς δικαιολογία, ο Αλλάχ θα σφραγίσει την καρδιά του.» (Σούνναν Άμπου Νταούντ: 1052• Μούσναντ Άχμαντ: 15498). Αυτό σημαίνει πως θα καλύψει την καρδιά του και θα θέσει άγνοια και τραχύτητα σε αυτή, όπως ακριβώς στις καρδιές των υποκριτών και των ανυπάκουων ανθρώπων.

Μια δικαιολογία που θεωρείται απολύτως έγκυρη για κάποιον που χάνει την προσευχή της Παρασκευής, είναι αυτή που περιλαμβάνει ασυνήθιστα μεγάλη δυσκολία ή που πρόκειται να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στην υγεία κάποιου ή είναι καταστροφική για τη διαβίωση κάποιου.

Μπορεί η δουλειά κάποιου που απαιτεί να εργάζεται την ώρα της προσευχής της Παρασκευής να θεωρηθεί έγκυρη δικαιολογία για να την χάσει;

Γενικά μιλώντας, η ανάληψη δουλειάς που απαιτεί από κάποιον να συνεχίζει να εργάζεται κατά την ώρα της προσευχής της Παρασκευής, δεν αποτελεί έγκυρη δικαιολογία για να χάσει την προσευχή, καθώς ο Αλλάχ μας διατάζει να αφήσουμε τις εγκόσμιες επιδιώξεις μας όταν καλούμαστε στην προσευχή της Παρασκευής: «Ω, εσείς που πιστεύετε! Όταν γίνεται η κλήση για τη Σαλά (προσευχή) την Παρασκευή, σπεύσατε για τη Μνημόνευση του Αλλάχ (-Δίκρ Ελλάχ- δηλ. για να ακούσετε το θρησκευτικό κήρυγμα της Παρασκευής και για να προσευχηθείτε). Και αφήστε τις εμπορικές ασχολίες (και οτιδήποτε άλλο κάνετε). Αυτό είναι καλύτερο για σας, αν μόνο το γνωρίζατε!» (Σούρα Αλ-Τζούμου‘α, 62:9) Συνεπώς, ένας Μουσουλμάνος απαιτείται να αναλαμβάνει δουλειές που δεν θα τον εμποδίζουν να τηρεί τις θρησκευτικές του υποχρεώσεις, ακόμη κι αν αυτές οι δουλειές έχουν χαμηλότερο μισθό.

Το Κοράνιο, επίσης, αναφέρει: «Και όποιος φοβάται τον Αλλάχ και τηρεί το καθήκον του απέναντί Του, (Ο Αλλάχ) θα του δώσει διέξοδο (λύση για κάθε δυσκολία). Και (ο Αλλάχ) θα παράσχει γι’ αυτόν (αγαθά) από όπου δεν το περιμένει. Και όποιος εναποθέτει την εμπιστοσύνη του στον Αλλάχ, τότε (ο Αλλάχ) είναι Επαρκής για αυτόν.» (Σούρα Ατ-Ταλάκ, 65:2-3)

Πότε Μπορεί μια Δουλειά να Θεωρηθεί Έγκυρη Δικαιολογία για να Χάσει κανείς την Προσευχή της Παρασκευής;

Μια δουλειά που απαιτεί από εμάς να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε κατά την ώρα της προσευχής της Παρασκευής μπορεί να θεωρηθεί έγκυρη δικαιολογία στις εξής δύο περιπτώσεις:

  1. Μια τέτοια δουλειά πρέπει να παρέχει σπουδαίο όφελος το οποίο να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί αν κάποιο άτομο εγκαταλείψει τη δουλειά και παρακολουθήσει την προσευχή της Παρασκευής. Επιπλέον, το να εγκαταλείψει αυτή τη δουλειά θα προκαλέσει μεγάλο κακό, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει κανείς άλλος να τον αντικαταστήσει.
Παραδείγματα: 
  • Γιατροί που αντιμετωπίζουν επείγουσες καταστάσεις.
  • Φύλακες ή αστυνομικοί που προστατεύουν τους ανθρώπους και την ιδιοκτησία τους από κλοπή και εγκληματική δραστηριότητα.
  • Άνθρωποι που κατέχουν εποπτικές θέσεις σε μεγάλες εταιρίες ή κάτι παρόμοιο, οι οποίες χρειάζονται διαρκή εποπτεία.
  1. Αν αυτή η δουλειά αποτελεί τη μοναδική πηγή εισοδήματος που καλύπτει τα βασικά του έξοδα, όπως φαγητό, ποτό και άλλα απαραίτητα, για αυτόν και την οικογενειά του, ενώ ο εργοδότης του δεν του δίνει την ευκαιρία να παρακολουθήσει την προσευχή της Παρασκευής, τότε μπορεί να μην παρακολουθήσει την προσευχή της Παρασκευής και μπορεί να συνεχίσει αυτήν τη δουλειά μέχρι να βρει μια άλλη ή μέχρι να βρει μια πηγή φαγητού, ποτού και των απαραίτητων που να είναι επαρκής για τον ίδιο και όσους στηρίζει οικονομικά. Ωστόσο, πρέπει να συνεχίσει να ψάχνει κάποια άλλη πηγή εισοδήματος.