آیا گذاشتن قرآن روی سر در هنگام دعا جایز است؟

پاسخ:

رافضیان هر روز شگفتی جدیدی می‌آفرینند،
و به تازگی بدعتی جدید اختراع کرده‌اند و آن گذاشتن قرآن بر
روی سر در هنگام دعا در شب قدر است و نام آن را «دعای رفع قرآن»
گذاشته‌اند. آن‌ها در این دعا به خداوند و سپس به ائمه قسم یاد
می‌کنند و حاجات خود را می‌خواهند!

شاید سند شیعه برای این کار
روایتی باشد که ذهبی در «سیر أعلام النبلاء» (۳/
۱۴۴) از شعبه نقل کرده که از محمد بن عبیدالله ثقفی
به نقل از ابوصالح روایت کرده است: علی را دیدم که قرآن را بر
سر گذاشته بود تا آنکه صدای برگ‌های آن را شنیدم، پس چنین
گفت: «خداوندا من آنچه را در این [قرآن] بود از آنان خواستم، پس از من باز
داشتند، خداوندا من از آنان خسته شده‌ام و آنان نیز از من خسته شده‌اند، بر
آنان خشم گرفته‌ام و از من کینه به دل دارند، و مرا بر اخلاقی جز
اخلاق خودم وا داشتند، پس به جایم کسی بدتر برایشان
جایگزین کن، و به جای آنان کسانی بهتر برایم
جایگزین نما، و دل‌هایشان را چنان ذوب نما که نمک در آب ذوب
می‌شود».

پیش از پاسخ به این روایت باید به چند نکته
اشاره کنیم:

اولا:

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ همیشه دعا
می‌کردند و روش دعایشان معروف و مشخص است و در هیچ حدیث
صحیح یا ضعیفی نیامده که ایشان ـ صلی
الله علیه وسلم ـ قرآن یا برگ‌های قرآن را بر روی سرشان
بگیرند و چنین دعا کنند.

همینطور از هیچ‌یک از صحابه ـ رضی الله عنهم
ـ چنین کاری نقل نشده که حسن و حسین و علی و فاطمه و
دیگر اهل بیت ـ رضی الله عنهم ـ نیز از جمله‌ی آنان
هستند و با وجود کثرت دعایشان که جز خداوند کسی نمی‌داند،
این کار از آن‌ها نقل نشده است.

ثانیا:

دعا از گرامی‌ترین و بزرگترین عبادات است، و اصل در
عبادات این است که توقیفی است (یعنی باید در
روش عبادات در همان حدی که نص آمده ایستاد) و تعدی و تجاوز در
دعا یا ساختن روش و شیوه‌ی جدید در آن جایز
نیست. چنین شیوه‌ی دعایی نیز نه در
قرآن و نه در سنت ثابت نشده است.

علما درباره‌ی آداب دعا کتاب‌های بسیار نوشته‌اند
اما با این وجود چنین آدابی را ذکر نکرده‌اند زیرا
هیچ اصل و اساسی ندارد.

اما درباره‌ی کار علی ـ رضی الله عنه ـ اگر فرض
کنیم این روایت ثابت باشد باز دلیل بر مشروعیت
این کار به صورت همیشگی نیست و نباید آن را سنت
قرار داد. این روایت سخن از حالت تنگنایی دارد که
علی ـ رضی الله عنه ـ به آن رسیده و شکایتش را به نزد
الله متعال می‌برد و در این حال مصحفی را برداشته و با خطاب
قرار دادن آنان و بیان کارهای زشتشان می‌فرماید:‌
«خداوندا من از آنان چیزی را که در این بود خواستم» و در
روایت دیگر «خداوندا آنان نگذاشتند که با آنچه در این [کتاب]
است در امت بپا خیزم». پس سخن ایشان درباره‌ی قرآن و مخالفت
شیعه‌ی کوفه با این کتاب بود. ایشان ـ رضی الله عنه
ـ گمان داشت که بلند کردن مصحف در برابر آنان تاثیر بیشتری
خواهد داشت، همانطور که مثلا شخص قرآن را در برابر مخالفش می‌گیرد و
می‌گوید: این در روز قیامت میان ما داوری خواهد
کرد.

بنابراین نمی‌توان از این حادثه مشروعیت
انجام دائمی و سنت قرار دادن این کار را در همه‌ی دعاها برداشت
کرد، و اگر اینگونه بود چرا علی ـ رضی الله عنه ـ این کار
را ادامه نداد یا دوباره انجامش نداده است؟

آنچه بر شدت این بدعت می‌افزاید، تعیین
یک شب مخصوص در سال برای این دعا است، اما آیا
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ یا کسی از اصحاب
چنین کاری انجام داده است؟

بر این اساس، گذاشتن قرآن بر روی سر در هنگام دعا بدعت
است، و آداب دعا در کتاب و سنت معروف و مشخص است و مسلمان باید به این
آداب شرعی پایبند باشد و بداند که بهترین راه و روش، روش محمد ـ
صلی الله علیه وسلم ـ است.

والله اعلم