حکم روزهی مبتلای به سینوزیت و ورود ترشحات سینوس به گلو و فرو رفتن آن در حال روزه چیست؟ همینطور وقتی که از خواب بیدار میشود بینیاش خونی است و در دهانش مزهی خون احساس میکند.
پاسخ:
الحمدلله
علما بر این اتفاق دارند که بلغم و مخاط
اگر بدون ارادهی شخص و در صورتی که نتواند آن را بیرون اندازد وارد
گلویش شود باعث بطلان روزه نمیشود، زیرا بدون اختیار شخص
وارد شکم شده است.
شیخ زکریا الانصاری شافعی
ـ رحمه الله ـ میگوید:
«اگر خود بخود از دهان یا بینی
وارد شکم شود و نتواند آن را بیرون اندازد روزهاش باطل نیست» (أسنی
المطالب: ۱/ ۴۱۵).
اما اگر توانست آن را بیرون اندازد ولی
آن را زیر ببرد برخی از علما از جمله امام شافعی قائل به باطل شدن
روزهاش هستند، اما مذهب ابوحنیفه و مالک و روایتی از احمد بر آن
است که روزهی او باطل نیست و این همان رایی است که
شیخ ابن عثیمین ـ رحمه الله ـ آن را ترجیح داده است. مراجعه
نمایید به: «الموسوعة الفقهیة» (۳۶/ ۲۵۹
ـ ۲۶۱).
ابن نجیم حنفی ـ رحمه الله ـ میگوید:
«روزهدار اگر ترشح از سرش به بینی
او وارد شود و سپس آن را عمدا فرو کشد و وارد حلقش شود مشکلی نیست، زیرا
این مانند آب دهان اوست…» (البحر الرائق شحر کنز الدقائق: ۲/ ۲۹۴).
نفراوی مالکی ـ رحمه الله ـ میگوید:
«بلغم که از سینه به سوی زبان
خارج میشود را اگر ببلعد قضایی بر وی نیست حتی
اگر بتواند آن را بیرون اندازد، همینطور ترشح بینی اگر به
زبان برسد و عمدا آن را زیر کند هیچ یک قضا ندارد [و روزه را باطل
نمیکند]». (الفواکه الدوانی: ۱/ ۳۰۹).
شیخ ابن عثیمین ـ رحمه الله
ـ میگوید:
«ترشح بینی اگر به دهان نرسد یعنی
حس کند که از مجاری بینی پایین آمده و به سوی
شکم رفته روزه را باطل نمیکند؛ زیرا از بدن بیرون نیامده
و دهان در حکم ظاهر [و بیرون] بدن است، پس اگر به آن برسد و سپس آن را ببلعد
روزهاش باطل شده است. بنابراین تا وقتی به آن (یعنی دهان)
نرسیده در حکم باطن است و روزه را باطل نمیکند.
در این مساله یک قول دیگر
نیز هست مبنی براین که این نیز روزه را باطل نمیکند،
یعنی حتی اگر به داخل دهان برسد و آن را زیر کند؛ و این
قول صحیحتر است، زیرا از دهان خارج نشده در نتیجه زیر کردن
آن در معنای خوردن و نوشیدن نیست». الشرح الممتع (۶/ ۴۲۴).
خلاصه آنکه: روزهی شما به سبب آثار
سینوزیت مانند ترشح یا خون و مانند آن دچار
مشکل نمیشود، اما اگر توانستید این [ترشحات] را بیرون بیندازید
برای احتیاطِ روزه بهتر است.
از الله برای شما شفا و عافیت
مسالت داریم.
والله اعلم.
