De bedevaart (Hajj)

De betekenis van hajj

Hajj is de religieuze reis naar de Heilige Moskee in Mekka en een gedeelte van de omgeving, met de intentie om de rituelen van de bedevaart te verrichten. Deze reis omvat een aantal activiteiten die de Profeet r ons onderwees, waaronder de staat van rituele reinheid aannemen (ihraam), zeven keer om de Ka’ba heen lopen, zeven keer tussen de heuvels van As Safaa en Al Marwah lopen, op de vlakte van ‘Arafah verblijven en kleine stenen naar de stenen pilaren in Mina gooien.

Hajj zorgt voor grote gunsten aan de pelgrims, zoals onder andere het kunnen uitspreken van de eenheid van Allah, immense vergiffenis verkrijgen, elkaar leren kennen en de regelgeving van islam leren kennen.

De rites van hajj worden meestal verricht tussen de achtste en dertiende dag van Dhoel Hijjah, de twaalfde maand van islamitische maankalender.

Wie moet het verrichten?

Zeven keer om de Ka’ba heen lopen (tawaaf) is één van de pilaren van de hajj en ‘umra.

Een moslim die de hajj wil verrichten moet juridisch toerekeningsvatbaar zijn voor zijn daden (moekallaf) en ertoe in staat zijn. Juridische toerekeningsvatbaarheid (taklief) houdt in dat hij volwassen en bij zijn volle verstand moet zijn.

Wat houdt ‘vermogen’ in?

Vermogen houdt hier in dat je in staat bent om de reis naar de Heilige Moskee met legitieme middelen te volbrengen en dat je de hajj-rites kunt verrichten zonder abnormaal zware beproevingen en zonder risico te lopen met je persoonlijke veiligheid of met je bezittingen. Dit betekent ook dat de bestedingsruimte van de pelgrim voor hajj groter moet zijn dan wat nodig is om de eigen behoeften te dekken of de behoeften van de mensen die afhankelijk van je zijn.

Het vermogen om hajj te verrichten: verschillende omstandigheden

  1. Het vermogen om zelf hajj te verrichten: dit betekent dat je in staat bent om de reis naar de Heilige Moskee te volbrengen zonder abnormaal zware beproevingen te doorstaan en dat je voldoende inkomsten hebt om dit te doen. Je dient het in dit geval zelf te verrichten.
  2. Het financiële vermogen om iemand anders toestemming te geven namens jou op hajj te gaan: dit betreft een moslim die zelf niet in staat is om hajj te verrichten vanwege ziekte of ouderdom, maar die wel de middelen heeft om iemand anders namens zichzelf te laten gaan. Je dient in dit geval de noodzakelijke kosten aan de gevolmachtigde te schenken zodat deze namens jou de hajj kan verrichten.
  3. Niet in staat zijn om zelf hajj te verrichten of iemand anders te volmachtigen: Iemand die hiertoe niet in staat is, is vrijgesteld van de plicht om hajj te verrichten.

Ter illustratie: iemand die geen inkomsten heeft waarmee hajj verricht kan worden – dat wil zeggen, inkomsten die hoger

zijn dan wat je nodig hebt voor je eerste levensbehoeften of voor die van de mensen die afhankelijk van je zijn – hoeft de hajj helemaal niet te verrichten. Er wordt ook niet van je verlangd dat je geld gaat inzamelen om het te verrichten. Echter, je dient het wel te verrichten zo gauw je er fysiek en financieel toe in staat bent.

Een vrouw heeft een mahram als metgezel nodig om de hajj te verrichten.

Een vrouw die de hajj wil verrichten dient met haar man te zijn of met een ander mannelijk familielid waarmee ze niet mag trouwen vanwege de bloedrelatie (mahram), zoals haar vader, grootvader, zoon, kleinzoon, neef of oom. (Zie blz. 207)

Echter, als een vrouw de hajj verricht zonder mahram op een manier die haar niet blootstelt aan enig gevaar, dan is haar hajj geldig en zal het zeker voor haar voldoen.

  • Ben je fysiek en financieel in staat om hajj te verrichten?
    • Ja => je dient hajj zelf te verrichten.
    • Nee => Kun je het je wel veroorloven maar ben je niet in staat om zelf te gaan in verband met een ongeneeslijke ziekte of ouderdom?
      • Ja => je dient een gevolmachtigde te vinden en hem voldoende middelen te schenken om de hajj namens jou te verrichten.
      • Nee => Als je niet meer inkomsten hebt dan je nodig hebt om in je eerste levensbehoeften te voorzien of in die van degenen die van je afhankelijk zijn, dan hoef je helemaal geen hajj te verrichten.