De status van een verheven karakter in islam

De status van een verheven karakter in islam

  1. Het perfectioneren van een edel karakter was één van de belangrijkste doelen van de missie van de Profeet r

Allah ﷻ zegt: “Hij is Degene die de analfabeten een boodschapper uit hun midden heeft gezonden die hun Zijn verzen voordraagt en die hen reinigt en hun het boek en de wijsheid onderwijst, ook al verkeerden zij voordien in duidelijke dwaling.” (Soera al Jumu’ah 62:2) Dit vers openbaart één van de gunsten die Allah ﷻ aan de gelovigen heeft geschonken. Hij stelt dat Hij hun Zijn boodschapper Mohammed r heeft gezonden om hen de Qur’an te leren en om hen te reinigen. Reiniging kan alleen bereikt worden door het hart te zuiveren van de onvolmaaktheden zoals het toekennen van partners in aanbidding aan Allah, van een slecht moreel karakter met haat en jaloezie en door je woorden en daden te ontdoen van alle kwade praktijken. De Profeet r verklaarde eens: “Ik ben slechts gezonden om een edel karakter te perfectioneren.” (Sunan al Bayhaqi: 21301) Deze uitspraak maakt duidelijk dat één van de doelen van de missie van de Profeet r was om moreel karakter te verheffen en te perfectioneren, zowel van het individu als van de gehele maatschappij.

  1. Een edel karakter is een integraal onderdeel van geloof

Het perfectioneren van een edel karakter was één van de belangrijkste doelen van de missie van de Profeet. 

Toen Profeet r gevraagd werd over de beste van de gelovigen, antwoordde de hij r: “Dat zijn degenen die het beste karakter en de beste omgangsvormen hebben.” (Sunan at Tirmidhi: 1162 en Sunan Abu Dawud: 4682)

De Qur’an gebruikt zelfs het Arabische, alomvattende woord birr om naar geloof te verwijzen. Zoals de Qur’an stelt: “Rechtschapenheid (birr) houdt niet in dat jullie je gezichten wenden naar het oosten of het westen. Rechtschapen is degene die gelooft in Allah, in de Laatste Dag, in de engelen, in het boek, in de profeten.” (Soera al Baqara 2:177) Het woord birr is een behoorlijk alomvattende term die alle vormen van rechtschapenheid bevat in woord en in daad. Daarom zei de Profeet r: “Rechtschapenheid (birr) is een goed karakter.” (Sahieh Muslim: 2553)

Dit wordt duidelijk uit de uitspraak van de Profeet r: “Geloof heeft ongeveer zestig takken. De hoogste hiervan is de geloofsgetuigenis (laa ilaha illallaah: niets of niemand is het waard om aanbeden te worden behalve Allah) terwijl de laagste hiervan het verwijderen is van een schadelijk object van de weg. Verlegenheid is een vorm van geloof.” (Sahieh Muslim: 35)

  1. Een edel karakter dringt zonder uitzondering door in alle daden van aanbidding

Elke keer wanneer Allah de gelovigen gebiedt om een daad van aanbidding te verrichten, vestigt Hij hun aandacht op het morele belang ervan of op het positieve effect ervan op individu en maatschappij. Er zijn hier talrijke voorbeelden van:

Het gebed: “Vestig de salaat [het gebed], want de salaat weerhoudt de mens van het gruwelijke en het verwerpelijke.” (Soera al Ankaboet 29:45)

De betaling van de verplichte liefdadigheid (zakaat): “Neem van hun bezittingen een bijdrage [zakaat] om hen te reinigen en te zuiveren.” (Soera at Tauba 9:105) Behalve dat je er vriendelijkheid mee toont en het de mensen gemakkelijk maakt, verfijnt zakaat het karakter van de weldoener en zuivert hij het van kwalijke praktijken.

Vasten: “O jullie die geloven! Het vasten is jullie voorgeschreven zoals het ook was voorgeschreven aan degenen vóór jullie, opdat jullie je bewust zijn van Allah.” (Soera al Baqara 2:183) Dit vers maakt overduidelijk dat het voornaamste doel van vasten de realisatie van het bewustzijn van Allah is, door te gehoorzamen aan zijn geboden en door alle woorden en daden te vermijden die Hij heeft verboden. Zoals de Profeet r zei: “Wie valse woorden en vals gedrag niet achterwege laat: Allah heeft er geen behoefte aan dat hij zijn eten en drinken achterwege laat.” (Sahieh al Bukhari: 1804) Daarom geldt: als vasten geen effect heeft op je gedrag en op je omgang met anderen, dan zal het ook zijn ware doel niet bereiken.

  1. Allah ﷻ stelt een grootse beloning in het vooruitzicht voor degene die een goed karakter in acht nemen

Het tekstuele bewijs hiervoor vanuit de Qur’an en de soenna is overweldigend. Enkele voorbeelden:

  • Goed karakter zal de zwaarste rechtschapen daad zijn op de schaal van je daden op de Dag des Oordeels.

De Profeet r zei: “Geen daad die geplaatst zal worden op de schaal der daden [op de Dag des Oordeels] zal zwaarder wegen dan goed karakter. Iemand met een goed karakter zal de rang verkrijgen van degenen die een goede vermelding van vrijwillige vastendagen en gebeden hebben.” (Sunan at Tirmidhi: 2003)

  • Het zal de daad zijn die de mensen het vaakst het paradijs binnen zal leiden.

Toen de Profeeet r gevraagd werd welke daad de mensen het meest naar het paradijs zou leiden, antwoordde hij: “Vroomheid en goed karakter.” (Sunan at Tirmidhi: 2004 en Sunan Ibn Maajah: 4246)

  • Van alle mensen zullen degenen die een goed karakter hebben, op de Dag des Oordeels het dichtst bij de Profeetr staan.

De Profeet r zei: “Degenen van jullie die het geliefdst zijn bij mij en die op de Dag des Oordeels het dichtst bij mij zullen staan, zijn degenen met het beste karakter.” (Sunan at Tirmidhi: 2018)

  • De Profeet r garandeert een huis in het hoogste deel van het paradijs voor degenen die een goed karakter hebben.

“Ik garandeer een huis in de omgeving van het paradijs voor degenen die stoppen met ruzie maken, zelfs als zij gelijk hebben; en ik garandeer een huis in het midden van het paradijs voor degenen die stoppen met liegen, ook als ze een grap maken; en ik garandeer een huis in het hoogste deel van het paradijs voor degenen die een goed karakter en goede omgangsvormen hebben.” (Sunan Abu Dawud: 4800)