روز عرفه چه فضیلت‌هایی دارد؟

پاسخ:

الحمدلله

از جمله فضائل روز عرفه:

۱- این روز، روز تکمیل دین و کامل شدن نعمت
است:

در صحیحین از عمر بن الخطاب ـ رضی الله عنه ـ
روایت است که مردی از یهودیان به وی گفت: ای
امیر مومنان، آیه‌ای در کتاب شماست که آن را می‌خوانید
و اگر بر ما یهودیان نازل شده بود آن روز را عید قرار می‌دادیم.
گفت: کدام آیه؟ گفت:

﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ
وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا﴾ [مائده:
۳]

(امروز دین شما را برایتان کامل، و نعمت خود را بر شما
تمام گردانیدم، و اسلام را برای شما [به عنوان] دین
برگزیدم).

عمر ـ رضی الله عنه ـ گفت: آن روز را می‌شناسیم و
مکانی که در آن بر پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ نازل
شد، در حالی که ایشان روز جمعه در عرفه ایستاده بود.

۲- این روز، برای کسانی که در عرفه هستند
عید است:

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید:
«روز عرفه و روز قربانی و ایام تشریق، عید ما مسلمانان
است و این‌ها روزهای خوردن و نوشیدن است» به روایت اهل
سنن.

و از عمر بن الخطاب روایت است که گفت: «این آیه
(یعنی آیه الیوم أکملت…) در روز جمعه و روز عرفه، نازل
شده که الحمدلله هر دو عید ماست».

۳- این روزی است که خداوند به آن سوگند یاد
کرده است:

بزرگ، جز به بزرگ قسم یاد نمی‌کند، و این همان روز
مشهود است که الله متعال درباره‌اش می‌فرماید:

﴿وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ﴾ [بروج:
۳]

(و [سوگند] به شاهد و مورد شهادت).

زیرا از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است
که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «روز موعود همان روز
قیامت است، و روز مشهود همان عرفه است، و شاهد روز جمعه است» به روایت
ترمذی. آلبانی آن را حسن می‌داند.

۴- روزه‌ی آن گناهان دو سال را تفکیر می‌کند:

از ابوقتاده ـ رضی الله عنه ـ روایت است که از
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ درباره‌ی روزه‌ی روز
عرفه پرسیده شد؛ ایشان فرمودند: «[گناهان] سال گذشته و سال
آینده را تکفیر می‌نماید» به روایت مسلم.

البته این روزه برای غیر حجاج سنت است و برای
حجاج سنت است که روزه نگیرند، زیرا پیامبر ـ صلی الله
علیه وسلم ـ در حال حج آن را روزه نگرفتند و روایت است که ایشان
از روزه‌ی عرفه در عرفه نهی کردند.

۵- این همان روزی است که الله متعال از ذریه‌ی
آدم عهد و پیمان گرفت:

از ابن عباس ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که رسول الله ـ
صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «الله از پشت آدم در نعمان ـ
یعنی عرفه ـ پیمان گرفت و از صُلب او همه‌ی ذریه‌اش
را بیرون آورد و همانند مورچگان در برابر خود پراکنده ساخت، سپس به آنان فرمود:

﴿أَلَسْتَ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ
بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُواْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ (172) أَوْ تَقُولُواْ إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِن قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً
مِّن بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ﴾ [اعراف:
۱۷۲ ـ ۱۷۳]

(آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: آری گواهی‌دادیم.
تا مبادا روز قیامت بگویید ما از این [امر] غافل
بودیم (۱۷۲) یا بگویید پدران ما
پیش از این مشرک بوده‌اند و ما فرزندانی پس از ایشان
بودیم، آیا ما را به خاطر آنچه باطل اندیشان انجام داده‌اند
هلاک می‌کنی؟)

به روایت احمد. آلبانی این روایت را
صحیح می‌داند.

چه روز بزرگی است و چه پیمان باعظمتی.

۶- این روز، روز مغفرت گناهان و آزادی از آتش و
مباهات پروردگار به سبب اهل عرفات است:

در صحیح مسلم از عائشه ـ رضی الله عنها ـ از پیامبر
ـ صلی الله علیه وسلم ـ روایت است که فرمود: «روزی
نیست که الله بیش از روز عرفه بنده‌ای را از آتش آزاد سازد، و
او به [آنان] نزدیک می‌شود سپس به سببشان بر ملائکه مباهات می‌کند
و می‌فرماید: اینان چه می‌خواهند؟»

و از ابن عمر روایت است که پیامبر ـ صلی الله
علیه وسلم ـ فرمود: «الله در روز عرفه بر ملائکه مباهات می‌کند و می‌فرماید:
بندگان مرا ببینید که ژولیده مو و غبارآلود آمده‌اند» به
روایت احمد و تصحیح آلبانی.

والله تعالی اعلم