توسل چه انواعی دارد؟
الحمدلله
«توسل» یا «وسیله» ممکن است
به چهار معنا بیاید:
نوع اول که ایمان جز به آن کامل
نمیشود، توسل به الله متعال با ایمان به او و پیامبرش و طاعت
او و طاعت پیامبر اوست، و این همان توسلی است که در این
آیه به آن اشاره شده است: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ
وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ﴾ [مائده/
۳۵] (ای کسانی که ایمان آوردهاید از الله
پروا دارید و به سوی او وسیله بجویید). توسل به
الله با نامها و صفات او و توسل به او با اعمال نیک و مانند آن نیز
در این نوع توسل داخل است.
نوع دوم توسل به سوی الله با
درخواست دعا از پیامبر ﷺ در هنگام حیات او،
یا درخواست دعای مومنین از یکدیگر است که این
نوع نیز مانند نوع اول جایز و مطلوب است.
نوع سوم: توسل به مخلوقات و ذات آنها،
مانند اینکه کسی بگوید: خداوندا من به جاه پیامبرت
یا کلماتی مانند این [مانند حق پیامبرت یا…] به
تو توسل میکنم… این نوع توسل را برخی از علما جایز
دانستهاند، اما این قول ضعیف است و قول صحیح این است که
این نوع توسل قطعا حرام است، زیرا در دعا تنها به نامها و صفات الله
[وطاعت او] توسل میشود.
نوع چهارم در عرف متاخران توسل نام دارد
[حال آنکه چنین نیست] و شکل آن چنین است که شخص پیامبر ﷺ را به فریاد بخواند و مستقیما از او یاری بخواهد
(همینطور یاری طلبدن از مردگان و اولیاء) که این
نوع بیشک شرک اکبر است، زیرا دعا و یاری طلبیدن در
کاری که تنها الله قادر به آن است نوعی عبادت است و انجام عبادت
برای غیر الله شرک اکبر است. والله اعلم.
