سنت‌های روزه چیست؟

پاسخ:

الحمدلله

روزه یکی از گرامی‌ترین
عبادات است، به طوری که جز الله کسی اجر روزه‌دار مُحتَسب را
نمی‌داند و پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید:
«الله عزوجل فرمود: همه‌ی کارهای فرزند آدم برای اوست مگر روزه
که برای من است و من پاداش آن را می‌دهم» به روایت بخاری
(۱۹۰۴) و مسلم (۱۱۵۱). (محتسب
کسی است که عمل را صرفا برای پاداش و خشنودی الله و با
رضایت انجام می‌دهد).

روزه‌ی رمضان همچنین
رکنی از ارکان دین است که لازم است مسلمان بر آن محافظت نماید و
توجه نشان دهد، چه این روزه فرض باشد یا نفل، تا خداوند پاداش
شایسته را به او عطا کند.

روزه سنت‌های بسیاری
دارد که برخی از آن‌ها را ذکر می‌کنیم:

اولا:

سنت است که اگر کسی در حال روزه به او بد گفت یا با
وی درگیر شد بدی او را با احسان پاسخ دهد و بگوید: «من
روزه‌ام».

دوم:

خوردن سحری برای روزه‌دار مستحب است، زیرا
سحری برکت است.

سوم:

زود افطار کردن و دیر سحری خوردن سنت است.

چهارم:

سنت است که با رطب افطار کند، اگر رطب در دسترس نبود با خرما و اگر
خرما هم نبود با آب.

پنجم:

برای روزه‌دار مستحب است که هنگام افطار بگوید: «ذَهَبَ الظَّمَأُ، وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ، وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ
شَاءَ اللَّهُ» (تشنگی رفت و رگ‌ها تر شد و ان شاءالله اجر آن ثبت
گردید). برای دانستن نصوص وارده درباره‌ی همه‌ی موارد به
پاسخ سوال شماره‌ی (39462) مراجعه نمایید.

ششم:

مستحب است که روزه‌دار بسیار دعا کند، زیرا رسول الله ـ
صلی الله علیه وسلم ـ می‌فرماید: «سه کس هستند که
دعایشان رد نمی‌شود: امام عادل، و روزه‌دار تا آنکه افطار کند، و
دعای مظلوم» به روایت احمد (۸۰۴۳). محققان
مسند احمد این روایت را با مجموع طرق و شواهد آن صحیح دانسته‌اند.

امام نووی ـ رحمه الله ـ می‌گوید:

«مستحب است که روزه‌دار در هنگام روزه امور مهم دنیا و آخرت را
برای خود و کسانی که دوستشان دارد و مسلمانان در دعا بخواهد» المجموع
(۶/ ۳۷۵).

هفتم:

در مورد روزه‌ی رمضان امور زیر نیز مستحب است:

ـ نشستن در مسجد برای تلاوت قرآن و ذکر خداوند

ـ اعتکاف در دهه‌ی آخر رمضان.

ـ نماز تراویح.

ـ صدقه دادن بسیار و انجام بیشتر اعمال نیک.

ـ مدارسه‌ی قرآن.

زیرا امام بخاری (۶) و مسلم
(۲۳۰۸) از ابن عباس روایت کرده‌اند که گفت: «رسول
الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ بخشنده‌ترین مردم بود و بیش
از همیشه در رمضان، هنگامی که جبرئیل با وی دیدار
می‌کرد بخشنده بود، و جبرئیل در هر شب رمضان با وی دیدار
می‌کرد و با ایشان قرآن مدارسه می‌کرد، و پیامبر ـ
صلی الله علیه وسلم ـ [در آن هنگام] از باد آزادِ فراگیر بخشنده‌تر
بود».

ـ روزه‌دار وقت خود را جز در آنچه به سود اوست هدر ندهد، زیرا
خواب زیاد و زیاده‌روی در شوخی و خنده ممکن است در روزه‌اش
اثر بد بگذارد. و همچنین همه‌ی فکر و ذکر خود را به خوردن غذاها و
نوشیدنی‌های رنگارنگ مصروف نسازد زیرا این کار باعث
می‌شود از انجام بسیاری از کارهای نیک محروم بماند.

برای فایده‌ی بیشتر به پاسخ سوالات (12468) و
(26869) مراجعه نمایید.

والله اعلم.