سنتهای روزه چیست؟
پاسخ:
الحمدلله
روزه سنتهای بسیاری
دارد از جمله:
اول:
سنت است که اگر کسی به روزهدار ناسزا گفت یا با وی
درگیر شد بدی او را با احسان و نیکی پاسخ دهد و
بگوید: «من روزهام»، چنانکه بخاری و مسلم از ابوهریره ـ
رضی الله عنه ـ روایت کردهاند که پیامبر ـ صلی الله
علیه وسلم ـ فرمودند: «روزه سپر است، پس [روزهدار] ناسزا نگوید و
بددهنی نکند، و اگر کسی با او درگیر شد یا ناسزایش
گفت دو بار بگوید: من روزهام. قسم به آنکه جانم به دست اوست، بوی
دهان روزهدار نزد الله خوشتر از بوی مشک است. غذا و آشامیدنی
و شهوتش را برای من رها میکند. روزه برای من است و من پاداش آن
را میدهم و هر نیکی [دیگر] به اندازهی ده برابرش
پاداش داده میشود» بخاری (۱۸۹۴) و مسلم
(۱۱۵۱).
دوم:
خوردن سحری برای روزهدار سنت است، زیرا چنانکه در
صحیحین از انس بن مالک ـ رضی الله عنه ـ روایت شده،
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرموده است: «سحری
بخورید چرا که در سحری برکت است» بخاری
(۱۹۲۳) و مسلم (۱۰۹۵).
سوم:
دیر خوردن سحری سنت است. بخاری از انس از زید
بن ثابت ـ رضی الله عنهم ـ روایت کرده که گفت: «همراه با پیامبر
ـ صلی الله علیه وسلم ـ سحری خوردیم، سپس ایشان
برای نماز برخاست» گفتم: میان اذان و سحری چقدر فاصله بود؟ گفت:
«به اندازهی خواندن پنجاه آیه» بخاری
(۱۹۲۱).
چهارم:
زود خوردن افطار سنت است زیرا رسول الله ـ صلی الله
علیه وسلم ـ میفرماید: «مردم تا وقتی که در افطار شتاب
ورزند بر خیر هستند» بخاری (۱۹۵۷) و مسلم
(۱۰۹۸). مراجعه نمایید به سوال (49716).
پنجم:
سنت است که با رطب افطار کند، اگر رطب نیافت با خرما و اگر
نیافت با آب. انس ـ رضی الله عنه ـ میگوید: «رسول الله ـ
صلی الله علیه وسلم ـ پیش از آنکه نماز [مغرب] بخواند با چند
دانه رطب افطار میکرد، و اگر نبود با چند دانه خرما، و اگر نبود چند جرعه
آب مینوشید» به روایت ابوداود (۲۳۵۶)
و ترمذی (۶۹۶). آلبانی در إرواء الغلیل
(۴/ ۴۵) آن را حسن دانسته است.
ششم:
سنت است هنگام افطار اذکاری را که در سنت وارد شده بگوید،
از جمله «بسم الله» که بر اساس قول صحیح گفتن آن واجب است زیرا رسول
الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ به آن امر نموده. همچنین این
دعا برای افطار روایت شده که: «اللهمَّ
لَكَ صُمتُ وعَلى رزقِك أَفطَرت، اللهمَّ تَقَبل مني إِنكَ أنتَ السَّميعُ العَليم»، اما
چنان که ابن قیم در زاد المعاد (۲/ ۵۱) گفته این
روایت ضعیف است. همینطور دعای «ذَهَبَ
الظَّمَأُ، وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ، وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ» (تشنگی
رفت و رگها تر شد و ان شاءالله اجر آن ثبت گردید) ابوداود
(۲۳۵۷) و بیهقی (۴/
۲۳۹). علامه آلبانی در إرواء الغلیل (۴/
۳۹) این روایت را حسن دانسته است.
احادیثی دربارهی فضیلت دعای روزهدار
روایت شده از جمله:
۱- از انس ـ رضی الله عنه ـ روایت است که
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «سه دعا رد نمیشود:
دعای پدر، و دعای روزهدار، و دعای مسافر» به روایت
بیهقی (۳/ ۳۴۵) آلبانی در «السلسلة
الصحیحة» (۱۷۹۷) آن را صحیح دانسته است.
۲- از ابوأمامة به طور مرفوع روایت شده که «الله در هر
فطر کسانی را [از آتش جهنم] آزاد میکند» احمد
(۲۱۶۹۸) و آلبانی در صحیح
الترغیب (۱/ ۴۹۱).
۳- از ابوسعید خدری ـ رضی الله عنه ـ
روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «الله
تبارک و تعالی هر شب و روز ـ یعنی در رمضان ـ کسانی را
[از آتش] آزاد میکند و هر مسلمانی در هر روز و شب [رمضان]
دعایی مستجاب دارد» به روایت بزار. آلبانی در صحیح
الترغیب (۱/ ۴۹۱) آن را صحیح دانسته است.
همچنین مراجعه کنید به سوالات (37745،
37720، 13999،
14103).
