آیا بهتر این است که پس از غروب خورشید افطار کنم یا منتظر بمانم که نور خورشید کاملا از افق محو شود؟
پاسخ:
الحمدلله
سنت این است که روزهدار در افطار عجله کند، یعنی
مستقیما پس از غروب خورشید افطار نماید، و بلکه به تاخیر
انداختن افطار تا نمایان شدن ستارگان کار یهودیان است و
رافضیان نیز از آنان پیروی کردهاند، بنابراین
تاخیر عمدیاش جایز نیست تا آنکه خیلی
تاریک شود، و همینطور نیازی نیست که افطار را تا
پایان اذان به تاخیر اندازد، چرا که این کارها هیچ
یک روش پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ نیست.
از سهل بن سعد از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ
روایت است که فرمودند: «مردم تا وقتی که در افطار شتاب کنند بر
خیر و نیکی هستند» به روایت بخاری
(۱۸۵۶) و مسلم (۱۰۹۸).
امام نووی ـ رحمه الله ـ میگوید:
«این حدیث دال بر تعجیل در افطار پس از
اطمینان از غروب خورشید است، و معنایش این است که امور
امت بر نظم و ترتیب خواهد بود و خودشان تا وقتی که بر این سنت
محافظت نمایند به خیر و نیکی خواهند بود، اما اگر آن را
به تاخیر اندازند این نشانهی فسادی است که در آن خواهند
افتاد» شرح مسلم (۷/ ۲۰۸).
و از ابن ابی اوفی ـ رضی الله عنه ـ روایت
است که گفت: در سفری همراه پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ
بودم، پس روزه گرفت تا آنکه غروب شد، پس خطاب به مردی فرمود: «پیاده
شو و غذایی برایم آماده کن» آن مرد گفت: اگر صبر کنی تا
[کاملا] غروب شود [بهتر است]. باز فرمود: «پیاده شو و برایم غذا آماده
کن. هر گاه دیدی شب از این سو روی آورده پس روزهدار
افطار کرده است». بخاری (۱۸۵۷) و مسلم
(۱۱۰۱).
و از ابی عطیه روایت است که گفت: من و مسروق به نزد
عائشه ـ رضی الله عنها ـ رفتیم و گفتیم: ای مادر مومنان،
دو مرد از یاران پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ،
یکی زود افطار میکند و زود نماز میخواند و
دیگری دیر افطار میکند و دیر نماز را به جای
میآورد. فرمود: کدام یکی است که زود افطار میکند و زود
نماز میخوند؟ گفتیم: ابن مسعود. گفت: رسول الله ـ صلی الله
علیه وسلم ـ چنین میکرد. به روایت مسلم
(۱۰۹۹).
حافظ ابن حجر ـ رحمه الله ـ میگوید:
«از جمله بدعتهای منکری که در این دوران ساخته و
پرداخته شده است، گفتن اذان دوم صبح در رمضان به اندازهی یک سوم ساعت
پیش از فجر و خاموش کردن چراغها به عنوان نشانهای برای
تحریم خوردن و نوشیدن برای کسی است که قصد روزه دارد، و
کسانی که این رسم را ساختهاند ادعا میکنند این
برای احتیاط در عبادت است و جز برخی از مردم از این مساله
آگاهی ندارند. این [احتیاط] باعث شده پس از غروب اذان
گویند تا حدی که به ادعای خود [از غروب کامل] اطمینان
یابند و در نتیجه افطار را به تاخیر انداخته و در سحری
شتاب میکنند و از سنت سرپیچی میکنند و اینگونه
خیرشان کم شده و شر در میانشان زیاد گشته و الله المستعان» فتح
الباری (۴/ ۱۹۹).
