لطفا شرحی مفصل همراه با تفسیر علمای بزرگوار مانند ابن کثیر یا طبری یا دیگران دربارهی این سخن الله متعال که میفرماید: ﴿فِي لَوْحٍ مَّحْفُوظٍ﴾ ارائه دهید. جزاکم الله خیرا
پاسخ:
۱- ابن منظور میگوید:
لوح: هر ورق پهن چوبین را لوح
گویند.
ازهری میگوید: لوح
ورقهای است از چوب یا [استخوان] کتف که اگر بر آن نوشته شود به آن
لوح گویند.
و لوح چیزی است که بر آن
بنویسند.
و لوحی که در آیه تحت
عنوان لوح محفوظ از آن یاد شده یعنی محل سپرده شدن مشیئت
الله متعال.
هر استخوان پهنی لوح است و جمع
آن «الواح» میباشد، و «الاویح» جمعِ جمع است.
لسان العرب (۲/
۵۸۴).
۲- ابن کثیرـ رحمه الله ـ
میگوید:
فی لوح محفوظ یعنی:
این [لوح] در ملا اعلی از هرگونه زیاده یا نقصان و
تحریف و تبدیل محفظ است.
تفسیر ابن کثیر (۴/
۴۹۷ ـ ۴۹۸).
۳- و ابن قیم ـ رحمه الله
ـ میگوید:
دربارهی
لفظ ﴿محفوظ﴾ اکثر قراء آن را به صورت
مجرور و صفتِ لوح میدانند و این اشارهای است به آنکه
شیاطین نمیتوانند به آن نازل شوند، زیرا محل آن محفوظ
است و نمیتوانند به آن دست یابند و این لوح در ذات خود
نیز محفوظ است و شیطان نمیتواند چیزی به آن افزوده
یا از آن کم کند.
بنابراین الله سبحانه و
تعالی در این آیه آن را محفوظ دانسته است:
﴿إِنَّا نَحْنُ
نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴾ [حجر: ۹]
(بیتردید
ما این قرآن را نازل کردهایم و قطعا ما حافظ آن خواهیم بود).
و در این
سوره محل آن را «محفوظ» دانسته است.
بنابراین
الله سبحانه و تعالی محل آن را حفظ نموده و خود آن را از افزودن و کم شدن و
تبدیل محافظت کرده است و کسانی را برایش گمارده که حروفش را از
زیاده و نقصان و معانیاش را از تحریف و تغییر حفظ
نمایند» (التبیان في أقسام القرآن: ۶۲).
۴- اما
آنچه در برخی از کتب تفسیر آمده مبنی بر اینکه لوح محفوظ
از پیشانی اسرافیل است، یا آنکه از زبرجد سبز
آفریده شده و دیگر اخبار ثابت نشده، از جمله مسائل مربوط به غیب
است که جز از طریق وحی اثبات نمیشود.
والله
تعالی اعلم
