Het gebed

Het gebed

Het Arabische woord salaat (meestal vertaald als gebed) betekent letterlijk smeekbede. Het is de verbinding die een moslim legt met zijn Heer en Schepper en bevat de meest verheven manifestaties van totale onderworpenheid aan Allah en de handelingen waarbij een moslim zich tot Hem wendt en Zijn steun en bijstand zoekt. Als een moslim voor zijn Heer in gebed staat, Hem aanroept en gedenkt, komt zijn geest tot rust. Hij realiseert zich zijn ware en diepe nietigheid en de vergankelijke aard van zijn leven en erkent de grootsheid van zijn Heer en de immense genade die Hij hem heeft getoond. Dit gebed moedigt hem vervolgens aan om zich vast te houden aan de principes van de goddelijke wet en om onrecht, onfatsoenlijkheid en overtredingen te vermijden. Zoals de Qur’an stelt: “De salaat weerhoudt de mens van het gruwelijke en het verwerpelijke.” (Soera al Ankaboet 29:45)

Status en deugden van het gebed (salaat)

Het gebed (salaat) is ontegenzeggelijk de grootste en meest verheven daad van aanbidding. Het is een daad van aanbidding die niet alleen het lichaam maar ook het hart, het verstand en de tong in beslag neemt. Het onmeetbare belang ervan kan worden waargenomen in een aantal aspecten, waaronder de volgende:

Het heeft de meest verheven positie in islam

  1. Het is de tweede pilaar in islam. Zoals de Profeet r zei: “Islam is gebouwd op vijf [pilaren]: getuigen dat er niets of niemand het waard is om aanbeden te worden behalve Allah en dat Mohammed Zijn boodschapper is; het gebed vestigen, de zakaat betalen, de bedevaart naar het Huis verrichten en vasten in Ramadan.” (Sahieh al Bukhari: 8 en Sahieh Muslim: 16). Deze pilaren zijn het fundament waarop islam stevig is gevestigd. Een pilaar is een paal die een gebouw ondersteunt, zonder welke het gebouw zeker zal instorten.
  2. Tekstueel bewijs uit de Qur’an en de Profetische overleveringen beschouwen het verrichten van het gebed als een handeling die moslims van niet-moslims onderscheidt. De Profeet r heeft gezegd: “Wat een persoon tot een ongelovige of een polytheïst maakt is het verlaten van het gebed.” (Sahieh al Bukhari: 8 en Sahieh Muslim: 16) Hij zei ook: “Het onderscheid tussen ons en de polytheïsten is het verrichten van het gebed. Dus, wie het verlaat is een ongelovige.” (Sunan At Tirmidhi: 2621 en Sunan An Nasaa’: 463)
  3. Allah ﷻ gebiedt de gelovigen om het onder alle omstandigheden te verrichten – op reis of thuis, in vrede en oorlog, tijdens ziekte of gezondheid, al naar gelang je in staat bent om dit te doen. De Qur’an zegt: “Onderhoud de gebeden nauwkeurig.” (Soera al Baqara 2:238) Allah de Almachtige beschrijft Zijn trouwe dienaren als degenen “die hun gebeden onderhouden.” (Soera al Moe’minoen 23:9)

Het heeft talrijke deugden

أAllah ﷻ gebiedt de gelovigen om het gebed te houden onder alle omstandigheden, zelfs in tijden van oorlog en rampspoed.

Tekstueel bewijs uit de Qur’an en de profetische overleveringen wijzen op talrijke deugden van het gebed. Hieronder volgen enkele:

  1. Het wist de kleine zonden. Zoals de Profeet r zei: “De vijf dagelijkse gebeden en het vrijdagsgebed tot aan het volgende vrijdagsgebed, wissen welke kleine zonde dan ook die hiertussen heeft plaatsgevonden, als de grote zonden maar zijn vermeden.” (Sahieh Muslim: 233 en Sunan At Tirmidhi: 214)
  2. Het is een licht dat verlichting brengt aan het leven van de moslim, dat hem leidt naar al het goede en weghoudt van al het kwaad. Zoals de Qur’an stelt: “De salaat weerhoudt de mens van het gruwelijke en het verwerpelijke.” (Soera al Ankaboet 29:45) De Profeet r zei ook: “Het gebed is een licht.” (Sahieh Muslim: 223)
  3. Het is de eerste daad waarover de mensen gevraagd zullen worden op de Dag des Oordeels: als het aanvaard wordt zal de rest van hun daden ook aanvaard worden; als het echter niet aanvaard wordt, dan zullen geen van hun andere daden aanvaard worden. Zoals de Profeet r heeft gezegd: “De eerste daad waarvoor de dienaar van Allah verantwoordelijk zal worden gehouden op de Dag des Oordeels is zijn gebed. Als deze goed is, zullen de rest van zijn daden goed zijn. Als deze slecht is, zullen de rest van zijn daden slecht zijn.” (At Tabaraani’s Al Mu’jam al Awsat: 1859)
De zoetste momenten die een gelovige kan ervaren, vinden plaats tijdens het gebed. Wanneer je nederige en vrome smeekbeden aan je Heer richt, dan ervaar je vrede en rust in Zijn aanwezigheid. Het bezorgde de Profeet r de grootste vreugde. Hij r merkte eens op: “Het gebed is de bron van mijn grootste vreugde.” (Sunan an Nasaa’i: 3940) Hij vroeg zelfs aan Bilal t, zijn gebedsoproeper, om het gebed op te roepen zodat hij spirituele vrede en rust zou ervaren. “Roep [de mensen] op tot het gebed, Bilal,” zei hij r tegen hem. “Laat het ons troosten.” (Sunan Abu Dawud: 4985) Wanneer iets hem verontrustte, wendde hij zich tot het gebed. (Sunan Abu Dawud: 1319)

Voor wie is het verplicht?

Het is verplicht voor elke volwassen moslim, geestelijk gezond en toerekeningsvatbaar, man of vrouw, om het gebed te verrichten. Menstruerende vrouwen of vrouwen met postnatale bloedingen zijn echter vrijgesteld van het verrichten van het gebed. Zij hoeven hun gemiste gebeden niet in te halen wanneer het bloeden ophoudt en zij zich gereinigd hebben. (Zie blz. 98)

Volwassenheid of puberteit kan worden bepaald aan de hand van verschillende indicatoren:

Vijftien jaar worden
Groei van schaamhaar
Zaadlozing wanneer je slaapt of wakker bent (voor mannen)
Menstruatie of ontvangenis (voor vrouwen)