Modlitwa piątkowa (ṣalāt-ul dżumu‘a)

Modlitwa piątkowa (ṣalāt-ul dżumu‘a)

Allah zalecił w piątek, w porze modlitwy południowej (ẓuhr), modlitwę piątkowa (ṣalat-ul dżumu‘a), która jest jednym z najważniejszych rytuałów islamskich i jednym z najważniejszych obowiązków. Tego dnia muzułmanie zbierają się, by wysłuchać kazania wygłaszanego przez imāma i wykonują modlitwę piątkową.

Zalety piątku

Piątek jest najlepszym i najważniejszym dniem tygodnia, gdyż Allah ﷻ wyróżnił go ponad innymi dniami z powodu wielu zalet, między innymi:

  • Allah ﷻ wyróżnił wspólnotę Muḥammada, wybierając ten dzień wyłącznie dla muzułmanów, zgodnie z przekazem Proroka r : „Allah odwiódł tych, którzy przybyli przed nami, od piątku. Żydzi mieli sobotę, a chrześcijanie mieli niedzielę. Wtedy Allah sprawił, że przybyliśmy my i poprowadził nas do piątku” (Saḥῑḥ Muslim: 856).
  • Allah stworzył w piątek Adama i tego też dnia będzie miał miejsce Dzień Sądu, zgodnie z przekazem Proroka r : „Piątek jest najlepszym dniem, w jakim wschodzi słońce. Tego dnia został stworzony Adam; tego dnia został wpuszczony do Raju i tego dnia został z niego wydalony. Dzień Sądu także będzie miał miejsce w piątek” (Saḥῑḥ Muslim: 854).

Kto musi uczestniczyć w modlitwie piątkowej?

Modlitwa piątkowa jest religijnym obowiązkiem dla tych, którzy spełniają następujące warunki:

  1. Są mężczyznami. Kobiety nie muszą w niej uczestniczyć.
  2. Są prawomocnie rozliczani (mukallaf) ze swoich czynów. Nie jest obowiązkowa dla osób chorych umysłowo czy dzieci, które nie osiągnęły jeszcze wieku dojrzałości.
  3. Są rezydentami. Nie jest ona obowiązkowa dla podróżujących ani dla tych, którzy żyją na obszarach oddalonych od miast.
  4. Osoba sprawna: Jeśli ktoś jest chory, nie musi uczestniczyć w modlitwie piątkowej.

Modlitwa piątkowa: opis i dotyczące jej przepisy

  1. Zalecane jest, by muzułmanin wziął rytualną kąpiel (ghusl), ubrał ładne, czyste ubrania i udał się do meczetu wcześniej, przed rozpoczęciem chuṭby.
  2. Muzułmanie gromadzą się w meczecie. Imām wchodzi na ambonę (minbar), odwraca się twarzą do zebranych i wygłasza kazanie (chuṭba), które składa się z dwóch części, pomiędzy którymi na chwilę siada. W tym kazaniu zachęca ich do bogobojności, daje im rady, naucza ich i recytuje wersety z Koranu.
  3. Muzułmanie powinni słuchać uważnie kazania. Nie mogą w tym czasie rozmawiać ani robić czegokolwiek, co pozbawiłoby ich korzyści wynikającyc z chuṭby, nawet bawić się dywanikiem, kamykami czy piaskiem.
  4. Następnie imām schodzi z ambony, zajmuje swą pozycję przed modlącymi i prowadzi ich w modlitwie składającej się z dwóch cykli, podczas której recytuje Koran na głos.
  5. Modlitwa piątkowa może być wykonana tylko wtedy, gdy obecna jest określona ilość osób. Jeśli ktoś ją opuści z ważnych przyczyn, nie może jej wykonać sam, gdyż będzie ona wtedy nieważna. Zamiast tego musi wykonać codzienną czterorakatową modlitwę południową (ṣalat-uẓ ẓuhr).
  6. Jeśli muzułmanin przybywa spóźniony do meczetu i przyłączy się do zgromadzenia gdy pozostał mniej niż jeden cykl (rak‘a), wówczas gdy imām skończy, osoba ta musi kontynuować swą modlitwę, traktując ją jako zwykłą modlitwę południową (ṣalat-uẓ ẓuhr).
  7. Ci muzułmanie, którzy są zwolnieni z wykonywania modlitwy piątkowej, jak kobiety i podróżujący, jednak mimo to decydują się ją wykonać w meczecie, nie muszą już wykonywać codziennej modlitwy południowej (ṣalat-uẓ ẓuhr).

Osoby zwolnione z uczestnictwa w modlitwie piątkowej

Prawo islamskie kładzie nacisk na to, by muzułmanie, którzy nie są zwolnieni z uczestnictwa w modlitwie piątkowej, brali w niej udział, i ostrzega tych, którzy zajmują się w tym czasie czymś innym: „O wy, którzy wierzycie! Niech wasze majątki i wasze dzieci nie odrywają was od wspomnienia Boga! A ci, którzy to czynią, poniosą stratę” (Al Dżumu‘a, 62:9).

Ostrzega również, że Allah zapieczętuje serca tych, którzy tę modlitwę opuszczają bez ważnego powodu, zgodnie ze słowami Proroka r : „Allah zapieczętuje serca tych, którzy opuszczają trzy kolejne modlitwy piątkowe [bez ważnego powodu]” (Sunan Abu Dāłūd: 1052; Musnad Aḥmad: 15498). To oznacza, że zalakuje On ich serca i umieści w nich ignorancję, tak jak w sercach hipokrytów i ludzi nieposłusznych.

Ważnym usprawiedliwieniem nieobecności na modlitwie piątkowej jest to, co wiąże się z dużymi trudnościami lub powoduje poważną szkodę dla zdrowia lub życia.

Czy zawód wymagający od człowieka pracy w czasie modlitwy piątkowej można uważać za ważne usprawiedliwienie opuszczenia jej?

Ogólnie rzecz biorąc, praca nie jest dla muzułmanina usprawiedliwieniem dla opuszczania modlitwy piątkowej, gdyż Allah nakazuje nam, by porzucić wszelkie zajęcia, kiedy jest się wzywanym na modlitwę: „O wy, kótrzy wierzycie! Kiedy zostanie ogłoszone wezwanie do modlitwy w Dniu Zgromadzenia [tj. w piątek], śpieszcie gorliwie wspominać Boga i pozostawcie wszelki handel” (Al Dżumu‘a, 62:9). Dlatego od muzułmanina wymaga się wyboru takiej pracy, która umożliwi mu wypełnienie jego religijnych obowiązków, nawet gdyby miał otrzymywać gorsze wynagrodzenie.

Allah ﷻ mówi: „A temu, kto się boi Boga, On przygotuje jakieś wyjście; i da mu zaopatrzenie stąd, skąd on się nawet nie spodziewa. A temu, kto ufa Bogu, On sam wystarczy!” (Aṭ Ṭalāq, 65:2-3).

Kiedy zawód może być postrzegany jako ważne usprawiedliwienie opuszczenia modlitwy piątkowej?

Praca nie jest ważnym powodem do opuszczania modlitw piątkowych, z wyjątkiem następujących przypadków:

  1. Praca ta musi przynosić wielkie korzyści, których nie osiągnęłoby się, gdyby osoba ją opuściła i wzięła udział w modlitwie piątkowej. Podobnie gdyby opuszczenie pracy spowodowało wielką szkodę, zwłaszcza, gdy nie ma nikogo, kto mógłby tą osobę zastąpić.
Przykłady :
  • Lekarze na oddziale ratunkowym, którzy zajmują się nagłymi przypadkami wymagającymi szybkiej interwencji.
  • Ochroniarze lub policjanci chroniący ludzi i ich mienie przed złodziejami i działaniami przestępczymi.
  • Ludzie, którzy zajmują pozycje nadzorcze w dużych firmach itp., wymagające sprawowania stałej kontroli.
  1. Praca ta jest jedynym źródłem dochodu, dzięki któremu zaspokaja się swoje podstawowe potrzeby, takie jak jedzenie, picie, mieszkanie i inne rzeczy niezbędne dla siebie i członków swojej rodziny. Wówczas osoba taka nie musi uczęszczać na modlitwę piątkową i może wykonywać tę pracę do czasu, aż znajdzie jakąś inną, lub będzie w stanie w inny sposób zapewnić sobie i rodzinie jedzenie, picie i inne niezbędne rzeczy. Musi jednak szukać innego źródła dochodu.