Modlitwa zbiorowa

Modlitwa zbiorowa

Allah ﷻ nakazuje muzułmanom (mężczyznom), by odprawiali pięć codziennych obowiązkowych modlitw w zgromadzeniu i obiecuje im za to wielką nagrodę. Wspominając o nagrodzie za modlitwę zbiorową, Prorok r powiedział: „Modlitwa w zgromadzeniu przewyższa modlitwę wykonywaną samodzielnie o dwadzieścia siedem stopni” (Saḥῑḥ Al Buchārῑ: 619; Saḥῑḥ Muslim: 650).

Modlitwa zbiorowa może być wykonana przez co najmniej dwie osoby, z których jedna to prowadzący modlitwę (imām). Jednak im więcej osób w niej uczestnieczy, tym droższa jest ona Allahowi.

Naśladowanie imāma w modlitwie

To oznacza, że muzułmanie modlący się za imāmem muszą robić w czasie modlitwy dokładnie to samo, co on, przestrzegając wszystkich ruchów i przyjmując wszystkie pozycje w modlitwie, takie jak skłon i pokłon, zaraz po nim. Nie mogą go oni z żadnym ruchem czy pozycją wyprzedzać, ani wykonywać ich inaczej, niż on.

Prorok r powiedział: „Imāma należy naśladować. Mówcie Allāhu Akbar kiedy on powie i nie mówcie, zanim on pierwszy nie powie. Kłaniajcie się kiedy on się kłania i nie kłaniajcie się, dokąd on tego pierwszy nie zrobi. Kiedy mówi: Sami‘ Allāhu liman ḥamidah (‘Allah słucha tego, kto Go wychwala’), powiedzcie: Rabbanā ła lakal ḥamd (‘O Panie, Tobie należy się wszelka chwała’). Wykonujcie pokłon kiedy on wykonuje pokłon i nie wykonujcie go, dokąd on nie zrobi tego pierwszy” (Saḥῑḥ Al Buchārῑ: 710; Saḥῑḥ Muslim: 414; Sunan Abu Dāłūd: 603).

Kto powinien prowadzić modlitwę?

Modlitwę powinien prowadzić ten muzułmanin, który pamięta najwięcej z Koranu i zna go najlepiej. Jeśli osoby obecne są równe pod tym względem, wówczas prowadzącym modlitwę powinien zostać ten, który zna najwięcej zasad religii, zgodnie z przekazem Proroka r : „Niech ten, kto zna najlepiej Koran na pamięć będzie imāmem dla zgromadzenia; a jeśli wszyscy obecni są pod tym względem równi, wówczas niech modlitwę prowadzi ten, kto ma najlepszą wiedzę o Sunnie” (Saḥῑḥ Muslim: 673).

Gdzie imām i zgromadzenie stoją podczas modlitwy?

Imām stoi na przedzie zgromadzenia a wierni (ma’mūmūn, l.poj. ma’mūn – naśladujący) stoją za nim, formując zwarte rzędy. Rzędy z przodu powinny być całkowicie zapełnione w pierwszej kolejności. Jeśli jest tylko jeden naśladowca (ma’mūm), staje po prawej stronie imāma.

Odrabianie opuszczonych cykli modlitwy

Jeśli modlitwa już się rozpoczęła, osoba spóźniona może się przyłączyć do zgromadzenia, rozpoczynając od tej samej pozycji, w której znajduje się imām (na przykład, jeśli zastanie imāma wykonującego pokłon, musi wyrecytować takbῑr i także przejść do pokłonu). Kiedy imām zakończy modlitwę zbiorową, recytując taslῑm, spóźniony podnosi się, recytując takbῑr przyjmuje pozycję stojącą i dopełnia resztę modlitwy indywidualnie, odrabiając opuszczone cykle.

Cykl (rak‘a), w którym osoba spóźniona zastaje imāma, przyłączając się do modlitwy zbiorowej, liczy się jako początek jej własnej modlitwy, a wszystko, co odrabia po tym, jak imām kończy modlitwę zbiorową, liczy się jako reszta jej modlitwy.

Kiedy uznajemy, że został wykonany pełen rak‘a?

Każda modlitwa ma określoną liczbę cykli, które muszą zostać podczas niej wykonane. Jeśli osoba spóźniona przyłącza się do zgromadzenia do chwili, gdy imām jest w skłonie, liczy się, że wykonała pełen cykl (rak‘a). Jeśli jednak opuści pozycję skłonu (tj. przyłączy się do modlitwy po tym, jak skłon został zakończony), wówczas przyłącza się do zgromadzenia i dopełnia ten cykl wraz z innymi, lecz nie będzie się on wliczał do liczby wykonanych przez tę osobę cykli.

Przykłady ilustrujące sposób nadrabiania straconych cykli modlitewnych

Jeśli jakiś muzułmanin przyłącza się do zgromadzenia podczas modlitwy fadżr w chwili, gdy imām wykonuje drugi rak‘a, musi – po tym, jak imām zakończy modlitwę taslῑmem – podnieść się, recytując takbῑr, i przyjąć pozycję stojącą, po czym nadrobić rak‘a, który opuścił. Nie może wyrecytować taslῑmu, dokąd nie wykona tego cyklu, gdyż modlitwa fadżr składa się z dwóch cykli, zaś osoba ta wykonała wraz z imāmem tylko jeden cykl.

Jeśli muzułmanin przyłącza się do zgromadzenia podczas modlitwy ẓuhr w chwili, gdy imām wykonuje skłon w trzecim rak‘a, oznacza to, że spóźniony wykona dwa pełne cykle modlitewne, które liczą się jako jego dwa pierwsze cykle. Kiedy tylko imām zakończy modlitwę taslῑmem, spóźniony musi się podnieść, recytując takbῑr, przyjąć pozycję stojącą i wykonać dwa dodatkowe cykle, czyli swój trzeci i czwarty, dopełniając w ten sposób modlitwę ẓuhr, która składa się z czterech cykli.

Jeśli przyłączy się do zgromadzenia podczas modlitwy maghrib w chwili, gdy imām jest w pozycji siedzącej, recytując końcowy taszahhud, musi – po tym, jak imām zakończy modlitwę taslῑmem – podnieść się, recytując takbῑr, przyjąć pozycję stojącą i wykonać trzy pełne cykle modlitewne. Powodem jest to, że przyłączył się do zgromadzenia dopiero wtedy, gdy imām recytował ostatni taszahhud, a cykl (rak‘a) liczy się jako kompletny tylko wtedy, gdy ktoś przyłącza się do zgromadzenia do chwili, gdy imām jest w skłonie.