Nederigheid en aandachtigheid in het gebed

Nederigheid en aandachtigheid in het gebed

Een dienaar kan het dichtst bij zijn Heer komen wanneer hij zichzelf prosterneert (neerwerpt) in gebed. .

Nederigheid en aandachtigheid in het gebed (khoeshoe’) vormen de essentie van het gebed en betreffen diepe concentratie en volledige nederigheid ten aanzien van Allah, waarbij je diepe concentratie en begrip van de qur’anverzen en smeekbeden zoekt in het gebed.

Als één van de meest verdienstelijke daden van aanbidding, beschouwt Allah ﷻ khoeshoe’ als een eigenschap van de gelovige: “De gelovigen welslagen zeker. Degenen die nederig zijn tijdens hun salaat.” (Soera al Moe’minoen 23:1-2)

Degenen die khoeshoe’ in acht nemen tijdens hun gebed zullen de zoetheid van aanbidding en geloof ervaren. Vandaar de uitspraak van de Profeet r: “Het gebed is de bron van mijn grootste vreugde.”(Sunan An Nasaa’i: 3940)

Je kunt khoeshoe’ in het gebed op de volgende manieren in acht te nemen:

Er zijn een aantal middelen die deze staat van nederigheid en aandachtigheid helpen ontwikkelen, waaronder de volgende:

  1. Benodigde voorbereidingen treffen op het gebed

Dit kan gedaan worden door vroeg naar de moskee te gaan (voor mannen), aanbevolen daden te verrichten die eraan vooraf dienen te gaan, gepaste en mooie kleding dragen en op een nederige en waardige manier naar de moskee te lopen.

  1. Afleiding vermijden

Je dient niet in gebed te gaan wanneer er afleidingen zijn die het gebed zeker zullen verstoren, zoals bijvoorbeeld: foto’s, lawaai, de aandrang om je behoefte te doen of honger of dorst nadat eten is uitgeserveerd. Door dergelijke afleiding te vermijden, ontwikkel je een ontspannen geest en zorg je ervoor dat je de weg vereffend voor een betere concentratie in deze grootse daad van aanbidding die staat te beginnen.

  1. Toema’niena

Toema’niena kent geen equivalent in het Nederlands, maar het betekent in het algemeen dat je haast vermijdt en dat je niet van houding verandert voordat op zijn minst de tijd verstreken is die de botten nodig hadden om op hun plek te geraken. De Profeet r verrichtte nooit zijn gebed op gehaaste wijze. Hij verrichtte alle gebedshoudingen en –bewegingen op perfecte wijze en veranderde nooit van houding voordat op zijn minst de tijd verstreken was die de botten nodig hadden om op hun plek te geraken. Hij gebood de metgezellen die hun gebed haastig verrichtten ook om hun tijd te nemen in het gebed om alle houdingen en bewegingen volledig uit te voeren. Hij hield er niet van wanneer zij zich haastten en vergeleek het haastige gebed met het pikken van de kraaien.

Hij zei eens tegen zijn metgezellen: “De ergste dief is degene die steelt van zijn gebed.”Ze vroegen hem: “hoe kan iemand van zijn gebed stelen?” Hij antwoordde: “door de buigingen en prosternaties ervan niet volledig en behoorlijk te verrichten.” (Musnad Ahmad: 22642)

Degenen die zich haasten in hun gebed kunnen het onmogelijk verrichten met diepe concentratie en volledige nederigheid voor Allah de Almachtige, want haast beïnvloedt ongetwijfeld aandachtigheid en nederigheid in het gebed.

  1. De grootsheid van Allah overdenken

We moeten de grootsheid van de Schepper overdenken en Zijn perfectie en onze eigen zwaktes en tekortkomingen erkennen. Degenen die de grootsheid van Allah overdenken kunnen niet anders dan concluderen dat zij zelf erg nietig zijn in vergelijking met Hem. Dit vergroot hun eerbied voor Allah en zorgt ervoor dat zij Allah nederig aanroepen en Hem in alle ernst om alle zaken vragen. We moeten ons ook herinneren aan de eeuwige gelukzaligheid die Allah ﷻ voor de gehoorzame gelovigen heeft voorbereid en aan de strenge bestraffing die hij voor de ongelovigen heeft voorbereid. We moeten ook denken aan de dag waarop we voor Allah zullen staan om beoordeeld te worden.

Allah ﷻ vermeldt in de Qur’an dat degenen die dit doen zeker degenen zullen zijn die Hem zullen ontmoeten: “Vraag om hulp door geduld en gebed. Dit is heel zwaar, behalve voor de nederigen. Zij zijn degenen die ervan overtuigd zijn hun Heer te ontmoeten en uiteindelijk tot Hem terug te keren.” (Soera al Baqara 2:45-46)

Hoe meer we ons er bewust van zijn dat Allah ons kan horen, ons voorzieningen kan schenken en onze gebeden kan verhoren, des te meer zullen we nederigheid ontwikkelen en de grootsheid van Allah overdenken.

  1. Qur’anverzen en smeekgebeden overpeinzen en er gehoor aan geven.

De Qur’an werd geopenbaard om over na gedacht te worden. Zoals de Qur’an stelt: “Dit is een boek dat Wij aan jou hebben geopenbaard, gezegend, opdat zij [mensen met verstand] nadenken over zijn verzen en zich deze ter harte nemen.” (Soera Saad 38:29) Dit kan onmogelijk bereikt worden zonder de betekenis van de smeekbeden en Qur’anverzen te begrijpen die je tijdens je gebed uitspreekt. Overpeinzing van de betekenis van wat je reciteert maar ook van je eigen toestand, zal ongetwijfeld je concentratie en nederigheid doen toenemen en soms zelfs voor tranen of extase zorgen. Dergelijke emotionele effecten worden duidelijk met elk vers dat je leest. Zoals de Qur’an stelt: “En degenen die, wanneer zij door de boodschappen van hun Heer worden gewaarschuwd, daarbij niet verdoofd en verblind neervallen.” (Soera a Foerqaan 25:73)