Âlimlerin, çarıkların (mestlerin) üzerini mesh etme ile imâmenin üzerini mesh etmeyi birbirinden ayırmakta dayandıkları ölçüleri nedir? Zirâ âlimler, üzeri mesh edilen çarıkların (mestlerin) çıkarılmasının abdesti bozduğunu, üzeri mesh edilen imâmenin çıkarılmasının ise, abdesti bozmadığını söylemektedirler.

Hamd, yalnızca Allah’adır.

Birincisi:
İmâmenin üzerini mesh etmek,
Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘in sahih sünneti ile sâbittir.

Nitekim Amr b. Umeyye’den -Allah ondan râzı olsun-
rivâyet olunduğuna göre o şöyle demiştir:

(( رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ
عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى عِمَامَتِهِ وَخُفَّيْهِ.)) [ رواه البخاري ]

“Ben, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-‘i, imâmesinin
ve çarıklarının (mestlerinin) üzerini mesh ederken gördüm.” (Buhârî; hadis
no: 205)

İmâmenin üzerini mesh etmek câizdir diyen
görüş, İmam Ahmed’in mezhebinin görüşüdür.

İbn-i Rüşd -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle
demiştir:

“İmâmenin üzerini mesh etme konusunda âlimler
görüş ayrılığına varmışlardır.Bu
âlimlerden İmam Ahmed bunu câiz görmüş, Mâlik, Şâfiî ve Ebu
Hanife gibi bazı âlimler ise, bunu câiz görmemişlerdir.”
(Bidâyetu’l-Muctehid; c: s: 15)

İmam Nevevî -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle demiştir:

“Bir kimse, (abdest sırasında)
başının bir kısmını mesh etmeyi bırakır
ve sadece imâmenin üzerini mesh ederse, bize (Şâfiî mezhebine) göre,
ihtilafsız câiz değildir. Bu, âlimlerin çoğunluğunun
görüşüdür.” (el-Mecmû’; c: 1, s: 407)

“Bunun içindir ki el-Merdâvî, imâmenin üzerini mesh
etme meselesini, Hanbeli mezhebinin müfredâtından
saymıştır.” (Bkz: “el-İnsaf”; c: 1, s: 185)

Bu konuda en tercihli görüş; delil
bakımından İmam Ahmed’in mezhebinin görüşüdür.

İkincisi:İmâmenin üzerini mesh etmek câizdir
diyenler, imâme ve mestleri çıkarmakla abdest bozulur hükmü konusunda,
ikisinin arasında fark olmadığını görmektedirler.
Aksine onlara göre ikisi de birdir.

Abdest alırken mestlerin üzerini mesh ettikten sonra
mestleri çıkarmakla abdestin bozulacağını söyleyen
kimse, imâmenin üzerini mesh ettikten sonra imâmeyi çıkarmakla da abdestin
bozulacağını söylemektedir. Bu, Hanbeli mezhebinin bir
görüşüdür.

İbn-i Kudâme -Allah ona rahmet etsin- imâme hakkında şöyle demiştir:

“Zaman bakımından imâmenin süresi, imâmeyi
abdest aldıktan sonra giyme şartı ile imâmeyi çıkarmakla
abdetsin bozulacağı şartı; mestlerin hükmü gibidir.
Çünkü imâme, üzeri mesh edilen -başın mesh edilmesi ve
ayakların yıkanmasının yerine geçen- iki şeyden
birisidir.” (el-Kâfî; c: 1, s: 39)

el-Merdâvî şöyle demiştir:

“(Abdest alırken) çarıklarının
(mestlerinin) ve imâmesinin üzerini mesh eden kimsenin, ayakları ve
başı ne zaman ortaya çıkarsa (imâme ve mestlerini
çıkarırsa), meshin süre dolmuş olur.Yeniden abdest alması
(ayaklarını yıkaması ve başını mesh etmesi)
gerekir.” (el-İnsaf; c: 1, s: 190)

Mestleri çıkarmakla abdest bozulmaz diyen kimse,
imâmeyi çıkarmakla da abdestin bozulmayacağı
görüşündedir. Bu görüş, Zâhirî mezhebinin kurucusu
İbn-i Hazm’a âittir. İmam Ahmed de bir rivâyette bu
görüştedir. Şeyhuslislâm
İbn-i Teymiyye de
-Allah
ona rahmet etsin- bu görüşü tercih etmiştir.” (Bkz:
“el-Muhallâ”; c: 1, s: 137 ve c: 1, s: 240. el-Merdâvî; “el-İnsaf”;
c: 1, s: 190)

Şeyhuslislâm İbn-i Teymiyye
-Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle
demiştir:

“Bir kimse, mestini ve imâmesini
çıkarmasıyla abdesti bozulmaz.” (el-İhtiyârâtu’l-İlmiyye;
s: 26)

Mestlerini çıkaran kimsenin abdesti ve bu meselede
tercih edilen görüşün hangisi olduğu konusundaki âlimlerin
görüşlerinin açıklaması, daha önce
(45788)
ve (26343) nolu soruların cevaplarında geçmişti.

Allah Teâlâ
en iyi bilendir.