Akika kurbanının hikmeti

Hamd,
yalnızca Allah’adır.

Birincisi:

Yeni
doğan çocuk için kesilen ve adına “Akika” adı verilen
bu kurbanın hükmü konusunda âlimler ihtilaf etmişlerdir.

Bazı
âlimler, Akika kurbanının farz olduğu görüşüne
varmışlardır.

Diğer
âlimler ise, Akika kurbanının sünnet olduğu görüşüne
varmışlardır.

İlmî
Araştırmalar ve Fetvâ Dâimî Komitesi âlimleri şöyle demişlerdir:

“Akika
kurbanı, müekked sünnettir. Erkek çocuk için, Kurban bayramında
kesilmesi geçerli olan iki koyun veya iki keçi, kız çocuğu için ise
bir koyun veya bir keçi, doğduktan sonra yedinci günde kesilir.Bir kimse,
Akika kurbanını yedinci günden sonraya ertelerse, herhangi bir
zamanda kesmesi câizdir ve ertelemesinde kendisine hiçbir günah yoktur. Fakat
en fazîletlisi; mümkün olduğunca bir an önce kesmesidir.

Başarı,
Allah Teâlâ’dandır.

Allah
Teâlâ, Peygamberimiz Muhammed’e, O’nun âile halkına ve ashâbına salât
ve selâm eylesin.”

Akika
kurbanın mekruh olduğunu söyleyen şâz ve zayıf bir
görüş de vardır.

İmam
İbn-i Kayyim -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle
demiştir:

“İmam
Ahmed, Hanbel’in rivâyetinde şöyle demiştir:

– Bazı
âlimler tarafından, Akika kurbanının mekruh ve onun câhiliye
âdetinden olduğu nakledilmiştir. (Bu konuda ne dersiniz?)

İmam
Ahmed -Allah ona rahmet etsin- dedi ki:

– Bu, o
kimselerin ilimlerinin azlığı ve hadisleri bilmemeleri
sebebiyledir.Halbuki Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Hasan ve Hüseyin
için Akika kurbanı kesmiş ve 
ashâbı da -Allah onlardan râzı olsun- böyle
yapmışlardır. (Akika kurbanını mekruh gören) bu
kimseler ise, Akika kurbanını câhiliye âdetinden
saymışlardır. Akika kurbanı, Rasûlullah -sallallahu aleyhi
ve sellem-‘in sünnetidir.

Nitekim Rasûlullah
-sallallahu aleyhi ve sellem- bu konuda şöyle buyurmuştur:

((
كُلُّ غُلامٍ مُرْتَهَنٌ بِعَقِيقَتِهِ، تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ سَابِعِهِ،
وَيُسَمَّى فِيهِ،  وَيُـحْلَقُ
رَأْسُهُ.))
[ رواه الترمذي والنسائي وأبو داود وصححه الألباني في إرواء
الغليل ]

“Yeni
doğan her çocuk, akikası karşılığında rehindir

(Akikası kesilmeden ölürse,
kıyâmet günü anne ve babasına şefaat etmekten men edilir).
Akikası doğumunun yedinci gününde kesilir, o günde kendisine isim
verilir ve başı tıraş edilir.” (Tirmizî; hadis no:
1522. Ebu Dâvud; hadis no: 2838. İbn-i Mâce; hadis no: 3164. Elbânî,
“İrvâu’l-Ğalîl’; c: 4, s: 385’te hadisin sahih olduğunu belirtmiştir.)

Hadisin isnadı ceyyid’dir.

Bu hadisi, Ebu Hureyre
-Allah ondan râzı olsun-, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-‘den
rivâyet etmiştir.

el-Esrâm’ın rivâyetinde
şöyle demiştir:

– Akika kurbanı
hakkında, Peygamber -sallallhu aleyhi ve sellem-‘den, O’nun
ashâbından ve tâbiînden müsned hadisler gelmiştir.(Akika
kurbanını mekruh gören) bu kimseler ise, Akika
kurbanını câhiliye âdetinden saymışlardır. İmam
Ahmed -Allah ona rahmet etsin- bu söze, hayret edercesine gülümsedi.”
(“Tuhfetu’l-Mevlûd”; s: 45-46)

İkincisi:

Akika kurbanından amaca gelince, bundan Rasûlullah
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘in şu sözünün anlamı iyice
bilinmiş olur:

((
كُلُّ غُلامٍ مُرْتَهَنٌ بِعَقِيقَتِهِ…))

“Yeni
doğan her çocuk, akikası karşılığında
rehindir.”

Hadisin anlamı
hakkında âlimler şöyle demişlerdir:

– Çocuğun Akika
kurbanı kesilmez ve çocuk olarak ölürse, anne ve babasına
kıyâmet günü şefâatçi olmaktan men edilir.

– Akika kurbanı,
çocuğun, şeytandan kurtulması ve ondan korunması için bir
sebeptir.

Çocuk, kendisinin bir
irâdesi olmamasına rağmen anne ve babanın kusur ve ihmâli
sebebiyle pek çok hayırdan mahrum kalabilir.Örneğin çocuğun
babası, birleşmeden (cinsel ilişkiden) önce besmele çektiği
zaman, şeytan onun çocuğuna hiçbir zarar veremez. Eğer besmele
çekmeyi unutursa, çocuk için bu koruma hâsıl olmaz.”
(“Zâdu’l-Meâd”; c: 2, s: 352.
“eş-Şerhu’l-Mumti'”; c: 7, s: 535)

Üçüncüsü:

Peygamber -sallallhu aleyhi
ve sellem-‘in bunu nasıl açıkladığına gelince,
aşağıdaki şu hadislerde bunun açıklaması
vardır:

1. Selmân b. Âmir
ed-Dabbî’den -Allah ondan râzı olsun- rivâyet olunduğuna göre, Peygamber
-sallallhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

(( مَعَ الْغُلامِ عَقِيقَةٌ، فَأَهْرِيقُوا عَنْهُ دَمًا، وَأَمِيطُوا عَنْهُ الأَذَى. ))

[رواه البخاري]

“Akikası, yeni doğan çocukla
birliktedir. Öyleyse onun adına kan akıtın ve ondan eziyeti
giderin (saçını tıraş
edin).” (Buhârî; hadis no: 5154)

2. Âişe’den -Allah
ondan râzı olsun- rivâyet olunduğu göre o, Rasûlullah
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘i şöyle derken işittim,
demiştir:

(( عَنِ الْغُلَامِ شَاتَانِ مُكَافِئَتَانِ، وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةٌ.)) [ رواه الترمذي وقال: حسن صحيح
وابن ماجه وصححه الألباني في صحيح الترمذي ]

“Doğan erkek
çocuğu için birbirine denk iki koyun, kız çocuğu için ise bir
koyun kesilir.” (Tirmizî;
hadis no: 1513.Tirmizî; “hadis, hasen sahihtir,” demiştir. İbn-i
Mâce; hadis no: 3163. Elbânî; “Sahih-i Tirmizî”; hadis no: 1221)

3. Ümmü Kürz’den -Allah ondan râzı olsun- rivâyet
olunduğuna göre o, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-‘e Akika
hakkında sormuş, bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve
sellem- şöyle buyurmuştur:

(( عَنِ الغُلامِ شَاتَانِ، وَعَنِ الأُنْثَى وَاحِدَةٌ، وَلا يَضُرُّكُمْ
ذُكْرَانًا كُنَّ أَمْ إِنَاثًا.))

[ رواه الترمذي وقال: حسن
صحيح. والنسائي وأبو داود وابن ماجه ولم يرو الزيادة الأخيرة صحيح أبي داود ]

“Doğan erkek çocuğu için iki koyun, kız
çocuğu için ise bir koyun kesilir.Koyunların erkek veya dişi
olması size bir zararı yoktur
(fark etmez).”
(Tirmizî;
hadis no: 1516.Tirmizî; “hadis, hasen sahihtir,” demiştir. Nesâî;
hadis no: 4217. Ebu Davud; hadis no: 2835. İbn-i Mâce; hadis no:3162.
Elbânî; “Sahih-i Ebî Davud”un son fazlalığını
zikretmemiştir.)

4. Semura
b. Cundub’den -Allah ondan râzı olsun- rivâyet olunduğuna göre, Peygamber
-sallallhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

((
كُلُّ غُلَامٍ مُرْتَهَنٌ بِعَقِيقَتِهِ، تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ سَابِعِهِ، وَيُـحْلَقُ
رَأْسُهُ، وَيُسَمَّى.))
[ رواه الترمذي

وقال: حسن صحيح. وابن ماجه، صحيح ابن ماجه ]

“Yeni
doğan her çocuk, akikası karşılığında
rehindir (Akikası kesilmeden
ölürse, kıyâmet günü anne ve babasına şefaat etmekten men
edilir). Akikası doğumunun yedinci gününde kesilir, başı
tıraş edilir ve o günde ona isim verilir.” (Tirmizî;
hadis no: 1522. Tirmizî; “hadis, hasen sahihtir,” demiştir.
İbn-i Mâce; hadis no:3165. Elbânî; “Sahih-i İbn-i Mâce”;
hadis no: 2563)

Allah Teâlâ
en iyi bilendir.