Amerika ve Kanada ülkelerinde halk, pamuk veya yünden üretilen ve dizlere ulaşan çoraplar giymektedirler, onun üzerinde de ayakkabı giyerler, ancak ayakkabı aşık kemiklerini aşmamaktadır, abdest alırken bu ayakkabılar üzerinde mesh etmek caiz midir? Şayet ayakkabıyı çıkarırsa abdesti geçerli olur mu? Nitekim namaza gittiklerinde ayakkabılarını çıkarırlar bu durumda abdest geçerli olur mu?
Cevap:
Allah’a hamd olsun,
Birincisi: Şayet ayakkabı
aşık kemikleri dahil ayağı örtüyorsa onun üzerine mesh
etmek caizdir. Çünkü mest hükmündedir. Ancak abdestte yıkanacak
yeri örtmüyorsa o durumda alimlerin cumhuruna göre mesh etmek caiz
değildir.Kuveyt Fıkıh
Ansiklopedisi 37/264
Bu görüşü Şeyh İbn Baz ve Daimi Fetva komitesi’nin tercihli
görüşleridir.
Şeyh İbn Baz şöyle
dedi: Mest ve çorapların üzerine mesh etmenin şartlarından
biride: bunların farzda yıkanması gereken yerleri
örtmesidir.İbn baz
fetvaları: 10/111, Daimi fetva
komitesi 5/396
İkincisi: Şayet farzda yıkanan yeri örten
ayakkabıyı mesh ederse daha sonra abdestli iken çıkarırsa
ilim ehlinin sahih görüşüne göre abdesti bozulmaz. Bu meselenin
açıklaması
(100112)
،
(26343)
nolu
soruların cevaplarında bildirilmiştir.
Ancak bir şeye dikkat etmek gerekir; ayakkabı
çıkartmakla meshin ruhsatı sonlanmaktadır. Tekrar giyer ve
abdest almak isterse, ayakkabısını ve çorabını
çıkartıp ayağını yıkaması gerekir.
Üçüncüsü: çorabı giyer üstüne de aşık
kemiklerini örtmeyen ayakkabı giyerse üç durum ortaya çıkar:
1-
Sadece ayakkabı üzerine mesh eder, daha
önceden belirtildiği gibi bu durum caiz değildir.
2-
Sadece çorapların üzerini mesh
eder; bu durumda ayakkabısını çıkarır ve çorabın
üzerinde mesh eder daha sonra ayakkabını giyer. Bu şekil
caizdir. Bu durumda ayakkabısını çıkarması caizdir ve
abdesti bozulmaz.
3-
Hem çorap hem de ayakkabı üzerine
birlikte mesh eder. Bu da caizdir. Şayet kısa ayakkabı üzerine
ve çorap üzerine mesh ederek tamamlarsa o zaman hüküm ikisini de bağlar.
Şayet sadece ayakkabısını veya çoraplarla birlikte
çıkarırsa abdesti bozulmaz ve namazı geçerlidir. Ancak bu
durumda daha sonra tekrar onların üzerine mesh edemez, ta ki
ayaklarını yıkayarak abdest alıncaya kadar.
Daimi Fetva komitesi’nin 5/396 nolu
fetvalarında: Abdest alan kimse sadece altından insan derisi
gözükmeyen çorapların üzerine ve aşık kemiklilerini
örten kundura üzerine
mesh etmek caizdir. Şayet ayakkabı aşık kemiklerini
örtmüyorsa ve aşık kemiğini örten çorap üzerinde
giyilmişse o zaman hem ayakkabı hem de çorap üzerine mesh eder ve
onlarla birlikte namaz kılar.
Şeyh İbin Baz şöyle
dedi: Kundura ise aşık kemikleri örtmeyen ayakkabı türüdür.
Şayet çorap la birlikte onu mesh ederse hüküm ikisini kapsar. Ancak sadece
çorap üzerine mesh ederse kafi gelir daha sonra kundurasını
istediği zaman çıkarabilir. Ve taharet olduğu gibi kalır,
çünkü mesh çoraba bağlanmış olur.
Mecmu Fetava Bin Baz
29/73
Dikkat edilmesi bir husus: Mest ile
ilgili hükümler çorap ve aşık kemiklerini örten
ayakkabıları da kapsamaktadır. Çünkü tercihli
görüşe göre hükümleri birdir.
En doğrusunu bilen Allah’tır.
