Ben, Harameyn-i Şerifeyn ülkesinde (S. Arabistan’da) çalışmaktayım. Allah Teâlâ, beni, geçen yıl hac farîzasını edâ etmeye muvaffak kıldı.Bbam şimdi Mısır’da ve hac farîzasını yerine getirmek istiyor. Maddî yönden imkânı olmasına rağmen sağlık yönünden imkânı yoktur. Babamın yerine hac farîzasını edâ etmem mümkün müdür?
Hamd,
yalnızca Allah’adır.
Babanız, yaşlılık veya iyilişme
ümidi olmayan bir hastalıktan dolayı kendi başına hac
yapmaya gücü yetmiyor ve bu durum onun haccı edâ etmesine elvermiyorsa, babanızın
kendisinin yerine hac yapmanız için seni veya başkasını
vekil tayin etmesi gerekir. Eğer babanızın yerine hac yaparsanız,
bu sizin için hem bir iyilik, hem de babanıza bir itaat sayılır.Ancak
babanıza, kendisinin yerine hac yapacağınızı
bildirmeniz ve onun da bu konuda size izin vermesi gerekir.
İbn-i Kudâme -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle demiştir:
“Kimde haccın farz oluşunun
şartları bulunur da, yok olma ümidi olmayan bir engel
dolayısıyla hac yapmaktan âciz olursa, kendisinin yerine hac yapacak
birisini ve hac nafakasını bulursa, bunu yapması gerekir.
Tıpkı kronik
(müzmin) hastalık, iyileşme ümidi olmayan hastalık, çok
zayıf olmak, bineğin üzerinde duracak güce sahip olmamak ve çok
yaşlı olmak gibi…” (el-Muğnî; c: 3, s: 91 özetle…)
İbn-i Kudâme -Allah ona rahmet etsin- bu konuda yine şöyle demiştir:
“Hayatta olan kimsenin yerine ister farz, isterse
nâfile olsun, onun izni olmadan hac veya umre yapmak câiz değildir. Çünkü
hac ve umre, içinde vekâlet olan ibâdettir. Akıl-bâliğ olan birisinin
izni olmadan hac veya umre yapmak câiz değildir. Tıpkı zekât
gibi…
Ölü kimsenin adına hac veya umre yapmaya
gelince, ister farz, isterse nâfile olsun, onun izni olmadan câizdir.
Çünkü Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-, ölünün izninin
olmadığını bildiği için, ölmüş kimsenin
yerine hac yapmayı emretmiştir..” (el-Muğnî; c: 3, s: 95)
Allah Teâlâ en iyi bilendir.
