Duâdan sonra ellerle yüzü ve bedeni mesh etmenin ve gözleri öpmenin hükmü nedir?
Hamd, yalnızca Allah’adır.
Duâdan
sonra yüzü mesh etmek meşrû değildir. Nitekim sünnette Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘in Rabbine yalvarırken
yaptığı sayısız duâ şekilleri gelmiş, ama
duâdan sonra elleriyle yüzünü mesh ettiğine dâir hiçbir şey O’ndan
sâbit olmamıştır.
Yüzün mesh
edilmesini müstehap görenler, delil olarak pekçok hadis
göstermişler, fakat bu hadisler iyice
araştırıldıktan sonra sahih olmadıkları ve bu
rivâyetlerin birbirini kuvvetli kılmadıkları (zayıf hadis
derecesinden çıkıp kavî hadis derecesine ulaşmadıkları)
anlaşılacaktır.
Yüzü mesh
edilmemesi konusundaki âlimlerin görüşlerine gelince, bunlardan
bazıları şunlardır:
1. Ahmed b.
Hanbel -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir:
“Hasan
Basrî’den başka hiç kimsenin duâdan sonra yüzününü mesh ettiğine dâir
böyle yaptığı bilinmemektedir.”
(“el-İlelu’l-Mutenâhiye”; c: 2, s: 840-841)
2.
Şeyhulislâm İbn-i Teymiyye -Allah ona rahmet etsin- şöyle
demiştir:
“Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘in duâda ellerini kaldırmasına gelince,
bu konuda pek çok sahih hadis gelmiştir. Fakat elleriyle yüzünü mesh
ettiğine dâir bu konuda O’ndan bir veya iki hadis gelmiş, fakat bu
iki hadis de huccet olabilecek ölçüde değildir.”
(“Mecmû’u’l-Fetâvâ”; c: 22, s: 519)
3.
İzzeddîn b. Abdusselâm -Allah ona rahmet etsin- şöyle
demiştir:
“Duâdan
hemen sonra câhilden başkası elleriyle yüzünü mesh etmez.”
(“İzzeddîn b. Abdusselâm Fetvâları”; s: 47)
Duâdan
sonra yüzü mesh etmek câiz olmadığına göre, duâ edenin
vücûdunun kalan kısmını mesh etmesinin veya gözlerini
öpmesinin câiz olmaması daha önce gelir. Hatta âlimler, iki
baş parmağı öpmenin ve onları gözlerin üzerine
koymanın bazı tasavvuf tarikatlarının bid’atlarından
birisi olduğunu ve bunun için de Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-‘den
yalan bir hadisi rivâyet ettiklerini belirtmişlerdir.
Değerli
âlim Muhammed b. Salih el-Useymîn’e -Allah ona rahmet etsin- duâdan sonra
ellerle yüzü mesh etmenin hükmü hakkında sorulmuş, bunun üzerine o
şöyle cevap vermiştir:
“Duâdan
sonra ellerle yüzü mesh etmek hakkında söylenebilecek en basit
söz, bu davranışın meşrû
olmadığıdır. Çünkü bu konuda vârid olan hadisler,
zayıftır.Hatta Şeyhulislâm İbn-i Teymiyye’nin de
dediği gibi bu hadisler huccet olabilecek ölçüde değildir. Buna
göre eğer bu davranışın meşrû olduğundan
emîn değilsek veya meşrû olduğu zannımıza üstün
gelmemişse, onu terk etmek daha evlâdır. Çünkü dînde bir
şey, -zanna üstün gelmesi hali müstesnâ-, sadece zanla sâbit olmaz.
Gördüğüm
kadarıyla duâdan sonra ellerle yüzü mesh etmek, sünnet değildir.
Bilindiği üzere Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Cuma hutbesinde
istiskâ (yağmur yağdırılması) için ellerini
kaldırmış, fakat duâdan sonra elleriyle yüzünü mesh
ettiğine dâir hiçbir şey vârid olmamıştır. Aynı
şekilde duâ ederken ellerini kaldırdığına dâir Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘den pek çok hadis gelmiş, fakat duâdan sonra
yüzünü mesh ettiğine dâir hiçbir şey sâbit
olmamıştır.”(“Mecmû’u Fetâvâ ibn-i Useymîn”; c:
14, soru no: 781)
Allah Teâlâ en iyi bilendir.
