Benim sorum, -özellikle de Malezya’daki- bazı arkadaşlar hakkında olacaktır.Bu arkadaşlar, selâmdan sonra ellerini yüzlerine koymaktadırlar. Bu davranış bid’at mıdır?
Yine -Malezyalı- müslüman bir kardeşime selâm verdikten sonra o elini göğsüne koymaktadır. Bu davranış haram ise, onlardaki bu davranışı nasıl reddetmeliyim?
Lütfen Kur’an ve sünnetten delillerle beni bu konuda bilgilendirir misiniz?
Hamd, yalnızca Allah’adır.
Birincisi:
Ne
namazı bitirdikten sonra, ne de duâyı yaptıktan sonra elleri
yüze koymak meşrûdur. Yolların en hayırlısı,
Peygamberimiz Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-‘in yoludur. O,
namazın sonunda selâm verdikten sonra üç defa “Estağfirullah”
derdi. O, ne selâmdan sonra, ne de duâdan sonra elleriyle yüzünü mesh
etmiştir.
Sevbân’dan -Allah ondan râzı olsun- rivâyet
olunduğuna göre o şöyle demiştir:
(( كَانَ
رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا
انْصَرَفَ
مِنْ صَلَاتِهِ اسْتَغْفَرَ ثَلَاثًا، وَقَالَ : اللَّهُمَّ أَنْتَ
السَّلَامُ
، وَمِنْكَ السَّلَامُ ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ.)) [
رواه
مسلم ]
“Rasûlullah
-sallallahu aleyhi ve sellem- (selâm vererek)
namazını bitirince, üç defa istiğfarda bulunur (Estağfirullah,
der) ve şöyle derdi: Allahumme Ente’s-Selâmu, ve Minke’s-Selâmu,
Tebârakte Ze’l-Celâli ve’l-İkrâm.” (Müslim; hadis no: 591)
Nitekim (39174) nolu sorunun cevabında duâdan
sonra ellerle yüzü mesh etmenin meşrû olmadığı daha önce
açıklanmıştı. Bu sorunun cevabına bakabilirsiniz.
İkincisi:
Elle musâfaha
yapmak (tokalaşmak),İslâm’da gelen ve teşvik edilen
hususlardandır. Bu davranış (tokalaşmak), günahların
bağışlanmasının sebeplerinden birisidir.
Nitekim Berâ b. Âzib’den -Allah ondan râzı olsun- rivâyet
olunduğuna göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-
şöyle buyurmuştur:
(( مَا
مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَلْتَقِيَانِ فَيَتَصَافَحَانِ إِلاَّ غُفِرَ لَهُمَا قَبْلَ
أَنْ يَفْتَرِقَا )) [ رواه الترمذي وحسنه وابن ماجه، وحسنه الألباني في صحيح
الترغيب ]
“İki müslüman
birbiriyle buluştuğunda tokalaşırsa, oradan ayrılmadan
önce her ikisinin (küçük)
günahları bağışlanır.” (Tirmizî,
hadis no: 2727. Tirmizî; “Hadis, hasendir” demiştir. İbn-i
Mâce; hadis no: 3703. Elbânî; “Sahihi’t-Terğîb”; hadis no: 2718’de
“Hadis, sahihtir”, demiştir.)
Bazı insanlar, müslüman kardeşine selâm verip
musâfaha yaptıktan (tokalaştıktan) sonra elini göğsüne
koymaktadır. Oysa bu davranış, hem sözlük, hem de terim
anlamı bakımında musâfaha kelimesinin anlamına
aykırıdır. Sünnetten buna dâir bir delil yoktur. Bildiğimiz
kadarıyla bu ümmetin ilk müslümanlarından -selef-i salihten-
birisinin böyle yaptığına dâir hiçbir haber de bize
nakledilmemiştir.
Buna göre musâfaha; avuç içini, diğer avuç içine
yapıştırmaktır.
Râğıb el-Esfehânî ise şöyle demiştir:
“Musâfaha: İki elin, avuç içiyle birbirine
geçmesidir.” (“Ğarîbu’l-Kur’an”; c: 1, s: 282)
İbn-i Hacer el-Askalânî -Allah ona rahmet etsin- bu
konuda şöyle demiştir:
“Musafaha: Safha kelimesinin müfâale
babındandır.Bundan murad; bir elin, başka bir el ile içiçe
geçmesidir.” (“Fethu’l-Bârî”; c: 11; s: 54)
Elle musafaha yapmak; selâmı edâ etmek ve sünneti
yerine getirmek için yeterlidir. Eğer insanlar, musâfahadan veya selâmdan
sonra ellerini göğsüne koymayı, bir saygı ve esenlik olarak
görüyorlarsa, bunda bir sakınca olmamasını ümit
ederim.Fakat bu davranışın, Peygamber -sallallahu aleyhi ve
sellem-‘in sünnetine nisbet edilmemesi gerekir. Aksine insan, bunu bir âdet
olarak gördüğü için yapmalı, Peygamber -sallallahu aleyhi ve
sellem-‘den gelen bir sünnet olarak görmemesi gerekir.
“Musâfaha, kucaklaşma ve öpüşmenin
âdâbı” konusunda daha detaylı bilgi elde etmek için
aşağıdaki linkin içeriğine bakılmasını ricâ
ederiz.
1.
Sesli dinlemek
için:
http://www.islamav.com/index.php?pg=mat&subjref=352&v=343
2.
Okumak için:
http://www.islamav.com/doc_html/adaab_mosafaha.htm
Allah Teâlâ, en iyi bilendir.
