Haccın Rükünleri, Farzları ve Sünnetleri nelerdir?
Allah’a hamd olsun,
Haccın rükünleri dört, farzları yedi, bunun
dışındakiler ise sünnetleridir.
Behvety
(rahimehullah), “El rawdul murabba” (285/1) adlı kitabında
şöyle söylemektedir: Haccın Rükünleri dört tanedir:
Birincisi:
İhram, “Ameller niyetlere göredir” hadisinden dolayı, hacc
ibadetine giriş niyetidir.
İkincisi:
Arafat vakfesi, “Hac Arafat’ta durmaktır” Hadisi gereğincedir.
Üçüncüsü:
Ziyaret Tavafı (İfade Tavafı da denilir) nitekim Yüce Allah
şöyle buyurmuştur: “…ve Beyt-i Atik’i (Kâbe’yi) tavaf etsinler “Hacc/29
Dördüncüsü: Sa’y, zira bir
hadiste şöyle buyurulmuştur. “Sa’y edin, nitekim Allah size
sa’y-ı farz kılmıştır.”.
Ahmed
rivayet etmiştir
Sa’yın vacipleri yedi tanedir:
1.
Kişinin
geçerli bir mikattan ihrama girmesi. Yani ihramı mikattan
başlaması, çünkü ihram tek başına rükünlerden
sayılır.
2.
Gündüz
Arafat’ta vakfeden kişinin, güneş batışına kadar
vakfede bulunması.
3.
Teşrik
günlerinde, Kabe’nin su ve koruma işinden sorumlu olanlar hariç, geceleri
minada geçirmek.
4.
Kabe’nin
su ve koruma görevlilerin dışında, Müzdelife’ye gece
yarsından önce varanlara, gece yarısının
sonrasına kadar orada gecelemeleri. (Bazı Alimler Müzdelife’de
gecelemeyi, hacın olmazsa olmaz rükünlerinden sayarlar. İbn Kayyim,
Zadul Mead (233/2) eserinde bu görüşe meyletmektedir.)
5.
Sıralamaya
riayet ederek şeytanı taşlamak.
6.
Saçı
dibinden tıraş etmek veya saçı kısaltmak.
7.
Veda Tavafı
yapmak.
Eğer
hacı Mutemetti veya kiran Haccını eda ediyorsa, “Güvende
olduğunuz zaman hacca kadar umreyle faydalanmak isteyen kimse,
kolayına gelen kurbanı keser. Kurban bulamayan kimse üçü hacda,
yedisi de döndüğünüz zaman tam on gün oruç tutar. Bu (durum), ailesi
Mescid-i Haram civarında olmayanlar içindir. Allah’a karşı
gelmekten sakının ve Allah’ın cezasının çetin
olduğunu bilin.” Bakara /196 , Ayeti gereğince kurban (Koyun) kesmesi farzdır.
Bunun
dışında kalan bütün fiiller, haccın sünnetleridir. Kudum
tavafı, Arefe günü Mina’da geceleme, İdtiba (İhramın üst
kısmını sol omuzun üzerine geçirip, sağ tarafın kolun
altından geçirilmesi), Yerinde şeytan taşlamak, Hacerü’l-esved’i öpmek, zikir ve dua yapmak, Safa ile Merve tepelerine
çıkmak fiillerin hepsi sünnettir.
Umrenin rükünleri üçtür:
1.
İhrama
girmek.
2.
Tavaf
etmek.
3.
Sa’y
yapmak
Umrenin vacipleri ikidir:
1.
Saçı
dipten tıraş etmek veya kısaltmak.
2.
Mikat
(ihrama girilen yer) den ihrama girmek.
Rükün, vacip ve sünnet arasındaki fark:
Rükün olmaksızın hac olmaz.
Vacip yapılmadığı takdirde hacc geçerli olur fakat
alimlerin çoğuna göre vacibi terk etmek kurban gerektirir.
Sünnet ise yapılmadığında hiçbir
sakıncası yoktur.
Bu konu rükün, vacip ve sünnetlerin delillerini ve onlarla ilgili
hükümleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için, Eşerhul Mumtiu
(380-410/7) kitabına bakınız.
