“Küçük cihaddan -yani nefisle cihaddan-, büyük cihada döndük.”
Bu hadis sahih midir?
Hamd,
Allah’adır.
“Küçük
cihaddan, büyük cihada döndük.” Hadisini, Beyhakî’nin zayıf bir
senedle rivâyet ettiğini, Hâfız el-Irakî; “İhyâu’l-Ulumi’d-Dîn”
adlı kitabın hadislerini tahkik ederken söylemiş, ondan da el-Aclûnî
“Keşfül-Hafâ” adlı eserinde böyle nakletmiştir.
Hâfız
İbn-i Hacer de -Allah rahmet etsin- şöyle demiştir:
“O
(hadis), İbrahim
b. Ebî Able’nin sözüdür, hadis değildir.”
Yine,
el-Aclûnî de Hâfız el-Irakî’den “Keşfül-Hafâ”
adlı eserinde böyle nakletmiştir. Bu, el-Aclûnî’nin zikretmiş
olduğu şeyin bir özetidir.
Beyhakî’nin
rivâyetinde ise:
“Büyük
cihad nedir?”
diye sordular.
“Kalbin
cihadıdır”
diye buyurdu.
Bu
hadisi, el-Hatib el-Bağdadî de şu lafızla rivâyet etmiştir:
“Küçük
cihaddan büyük cihada döndük.
-Büyük
cihad nedir? Diye sordular.
–
Kulun, hevâsıyla
(nefsinin
istekleriyle) mücadelesidir.” Buyurdu.
Beyhakî
ve el-Hatib el-Bağdadî, her iki hadisi de Câbir’den rivayet etmişlerdir.
“Keşfül-Hafâ”da da aynen böyledir.
Şeyhül-İslam
İbn-i Teymiyye -Allah rahmet etsin-, “Mecmûu’l-Fetâvâ” adlı
eserinde (c:11, s:197) şöyle demiştir:
“Bazılarının
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-‘in Tebük Gazvesi’nde(n dönerken):
”Küçük
cihaddan büyük cihada döndük” buyurdu diye rivâyet ettikleri hadise
gelince, bunun aslı yoktur ve Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-‘in
söz ve fiillerini bilen hadis ehlinden hiç kimse bu hadisi rivayet etmemiştir.”
“Mecmûu
Fetâvâ İbn-i Baz; c: 26, s: 381)
