Eşimin uyumsuz hal ve hareketlerinden dolayı onunla tartışırım çok aşırı kızgınlık esnasında onu boşanmayla tehdit ederim. Bun konuda niyetim sadece yaptığı işin tehlikenin farkına varmasıdır. Kesinlikle boşanma niyetiyle yapmıyorum. Böylece bazen tartıştığımızda hep boşanmayla tehdit ederek sen boşsun diyorum, hatta bir keresinde eşim Hindistan’daydı ona şu şekilde yazı yazdım: eğer laf dinlemezsen seni boşayacağım, daha sonrasında sen boşsun diye yazdım. Allah’a yemin ederim ki tüm tartışmalarımızda (yazılı- sözlü) söylemlerimde kesinlikle onu boşamayı kastetmedim. Bu bağlamda kızgınlık esnasında sarf ettiğim boşama sözlerin hükmü nedir?

Cevap:

Allah’a hamd olsun,

Erkek eşin kadın eşine:
“sen boşsun” demesi açık ve net bir boşama eylemidir.
Söylenen sözün niyetine bakılmaz, korkutma ve tehdit kastı
geçersizdir. Kelime anlamını bildiğin halde eşine sen
boşsun dediğinde boşanma kelimesi geçerli olur.

Ancak uyuyan veya bayılan bir
kişi farkına varmadan ve lafzını kastetmeden boşama
kelimesini kullansa boşanma gerçekleşmez, aynı şekilde
yabancı bir kimse anlamını bilmediği boşanma
kelimesini telaffuz ederse boşanma gerçekleşmez.

Ancak boşanmayı
kastetmediği halde kelimenin anlamını bilerek kelimeyi telaffuz
ederse boşanma gerçekleşir.

El Karrafi “Elfuruk” kitabında
3/163

 şöyle demiştir: Fakihlerin açık boşamada niyetin
şart olduğunu demelerin anlamı; lafzın söylenmesinde
kasıttır, böylece dil sürçmesi konusu bundan istisna edilir,
örnek olarak bir adam “Tarik” adında olan eşine
yanlışlıkla “Talik”(Boş anlamına gelir.)
diye çağırırsa boşanma gerçekleşmez.

Açık bir sözle boşamakta
niyetin şart olmadığını söyleyenlerin amacı
ise: boşama sözcüğünü boşanma niyetiyle
kullanmasını kastederler, niyet açık boşama
sözcüğünde icma ile aranmamaktadır, ancak niyet boşanma
niyetiyle kullanılan kinaye sözcükleri için geçerlidir.

Şayet boşamadan sonra
eşinize tekrar dönmüşseniz ve tekrar sen boşsun
demişseniz bu durum size iki boşama olarak sayılır. Bu
hüküm söz ile yapılan boşama için geçerlidir. Yazı ile
boşama ise ancak boşama niyetiyle geçerli olur çünkü yazı kinaye
olarak sayılır. Daha detaylı bilgi için
(72291) nolu sorunun
cevabına bakınız.

“Eğer laf dinlemez isen seni
boşayacağım” sözü ise, geleceğe yönelik bir tehdittir,
eğer sözünden çıkar ve sende onu boşarsan boşama
gerçekleşir, ancak sözünden çıkmaz ve sende boşamazsan
sadece bir tehdit olarak kalır.

İkincisi:

Kızgınlık esnasında
boşama sözleri ise üçe ayrılır: alimlerin ittifakıyla
bazen geçerli olur, yine alimlerin ittifakıyla bazen geçerli olmaz,
bazı durumlarda da ihtilaflıdır. Bu da
kızgınlığın şiddeti ve türüne göre olup daha
önce (45174) ve (22034) nolu
soruların cevaplarında açıklanmıştır.

Sonuç olarak: insanı his ve
idraktan çıkaran kızgınlıkta boşama sözcükleri
geçersizdir, aynı şekilde insanı boşanmaya iten
şiddetli kızgınlıkta boşanmada geçersizdir, çünkü o
adam sakinleşse ve normal şartlarda olsa boşanmazdı.

Bunun üzerine eğer sadece
aşırı kızgınlıktan dolayı boşama
sözleri sarf etmişsen o kızgınlık olmasaydı
boşamayacaktın o zaman boşama geçerli değildir. Ancak şayet
kızgınlığın alışılmış bir
durum ise o zaman boşanma gerçekleşir.

Sana nasihatimiz bulunduğun yerde
şer’i bir mahkemeye gitmendir, eğer yoksa ilim ehli müftülere gidip
olan bitenleri açıklarsın ve sarf ettiğin sözcükleri
açıklarsın böylece sana daha detaylı bir fetva verir. Ancak
eğer eşini de beraberinde götürürsen daha iyi olur.

En doğrusunu bilen Allah’tır.