Kredi kartını kullanımından dolayı nakit para kazanmanın hükmü

Cevap:

Allah’a hamd olsun, 

Birincisi:

Kredi kartını
kullanılması caiz olabilmesi için aşağıdaki
koşullara riayet etmek gerekir:

1-                                                                                                                                          

Kartın düzenlemesi, yenilenmesi ve
o kartla çekim işlemi karşılığında gerçek
ücretten daha fazla alınması.

Nitekim bu kartlarla para çekmek
kaynağından borçtur, borç üzerine fazla bir miktar şart
koşmak ise faizdir.

2-                                                                                                                                          

Gecikme zammı şartı
koşulmaması gerekir, nitekim şu an faizcilik bankalarında
mevcuttur. Bu durumda müşteri zamanında ödemeye özen
gösterse de bu tür kartları kullanmak caiz değildir. Daha detaylı
bilgi için
(97530).nolu soru cevabına bakınız.

İkincisi:

Eğer kart kullanımı –
daha önce açıklanan şartlara göre- mübah ise “nakit geri
alma” kampanyasından faydalanabilir. Çünkü bu konuda tercihli
görüş borcu aldığından daha öz miktarla
ödenmesinin caiz oluşudur. Bu görüş Şafii ve Hanbeli
mezhebinin iki görüşten biridir. Çünkü bu borçluya has bir
yarardır. Faize tamamen ters bir durumdur. Borç konusu ve yardımlaşma
sözleşmesidir, şefkatli olmanın ve
yardımlaşmanın fazlası haram değildir.

Şeyh El Diban şöyle
demiştir:  “ Borcu daha az
ödemekle şart koşmak konusu….
El muamelet el maliye 18/289-295

Şayet borçlu koşulsuz olarak
borcunu, aldığı borçtan daha az öder ve borç veren buna
razı olursa alimlerin arasında doğruluğu konusunda ihtilaf
yoktur. Hatta bu ihsan, iyilik ve ecir aldığı bir yardımlaşma
davranışıdır.

Aynı şekilde borçlu borcu
ödemekten aciz olduğunu iddia edip geciktirmesi ve para sahibinden
borcu düşürmesini istemesi insanların malını batıl bir
yolla yemektir ve haramdır.

Ancak borçlu borç alırken borcu
ödeme zamanında daha az ödeyeceğini şart koşarsa
bu durum borç verenin rızası dahilinde ise alimler üç
görüşe ayrılmışlardır:

Birinci görüş:

Miktar ve nitelik açısından
aldığından daha az ödeyeceğini şart koşarsa
şart geçersizdir. Ancak akit bozulur mu? Bu konuda iki görüş
var:

Birincisi: bozulmaz buda Şafii
mezhebinde en sahih görüşü olup Hanbeli mezhebin meşhur
görüşüdür.

İkincisi: akit bozulur, bu da
Şafii mezhebinin bir görüşü olup İbn Hazm’ın
seçtiği görüştür.

İkinci görüş: borçta
şart koşmak sahihtir bu da Şafii mezhebinin bir görüşü
olup Hanbeli mezhebinde sahih görüşün diğer görüşüdür.

Sahih olduğuna dair gerekçeler:

Birinci gerekçe: Şartlarda
asıl olan sıhhat ve caizliktir, delil olmadan bu konuda hiç bir
şey haram değildir. Nitekim böyle bir şartın haram
olduğuna dair bir delil yoktur.

İkinci gerekçe:

Borç borçluya yardım olarak
yapılmıştır. Eksiklik şartı borcu o yardım
konusundan çıkarmaz, ancak fazlalık şartı bunun aksidir.

Üçüncü gerekçe:

Bu durum faizin
zıddıdır. Yasak olması mümkün değildir. Zira faiz
insanların paraya olan ihtiyaçlarını istismar etmektir. Söz
konusu faizde verilen paranın daha fazlasının verilmesini
şart koşmaktır. Ancak bu konuda insanın
ihtiyacını giderir ve belirli bir miktardan muaf
tutulmasını kabul ediyor, bu şart muameleyi haram kılmaz bu
konu şart koşulsa bile.

Üçüncü görüş:

Borç verilen malda faiz
işleniyorsa daha az ödemesinde şart koşmak caiz
değildir aksi takdirde şart geçerlidir. Bu görüşü Hanbeli
alimlerin bazıları uygun görmüşlerdir.

Bu görüşün gerekçesi:

Söz konusu malda faiz icra
ediliyorsa bu konuda aynısı ile değiştirilmesi vaciptir. Bu
tür mallarda daha az ödenmesini şart koşarsa vacip olan
eşitlik yerine getirilmemiş olur böylece muamele haram olur.

El Muğnide şöyle
geçmektedir: “Şayet borcu aldığı miktardan daha az
ödemesine şart koşarsa ve bu mal faiz işlenebilen maldan
ise, şart geçersizdir. Çünkü eşitlik şartını
ihlal etmiş olur”

Tartışma:

Eşitlik ve kabz şartları
sadece alışverişte olduğu gibi bir şeyin bedelini
ödeme konularında olduğu söylenir ancak bu olay borç
işleminde geçerli değildir. Nitekim borç bağış
akitlerindendir bu nedenle mallar faiz malları olsa bile kabz
şartı koşulmamıştır nitekim eşitlik vacip
değildir.

Allah en doğrusunu bilendir.

Tercihimiz:

Bu konuda caizlik hükmü doğru olan
görüştür. Tamamen yasaklamak veya faizin işlemediği
mallarda yasaklamanın hiçbir delili yoktur.

Allah en doğrusunu bilendir.

Bunun üzerine şayet kart
meşru bir kart ise bu kampanyadan yararlanmakta her hangi bir sakınca
yoktur. İster banka İslami olsun ister olmasın.

Eğer kart meşru değilse,
bu kartla muamele yapmak kesinlikle caiz değildir.

Allah en doğrusunu bilendir.