Kurban’ın Tanımı Ve Hükmü

Allah’a hamd olsun.

Kurban: Kurban bayramı gününde Allah’a
yakınlaşmayı umarak kurban olmaya uygun olan hayvanların
kurban edilmesidir. Kurban kesmek İslam’ın sembollerindendir. Kurban
kesmek Kur’an’da ve Rasulullah sallallahu aleyhi  vesellem’in sünnetinde ve Müslümanların
icma’ıyla  meşru
kılınmıştır.

Meşru kılınmasına Kur’an’dan deliller:

Allah şöyle buyuruyor:

1.     
‘O
hâlde, Rabbin için namaz kıl, kurban kes.’[1]

2.     

‘Ey
Muhammed! De ki: “Şüphesiz benim namazım da, diğer ibadetlerim
de, yaşamam da, ölümüm de âlemlerin Rabbi olan Allah içindir.
Allah’ın
hiçbir ortağı yoktur. İşte ben bununla emr olundum. Ben
Müslümanların ilkiyim.’[2]

 “Nusuk”
kurban kesmek demektir. Said İbn Cübeyr ‘Nüsuk’un’ bütün ibadetler için kullanıldığı
ve kurban kesmekte bu ibadetlerden biri olduğu söylenmiştir. Bu
tarif daha geneldir.

3.     
‘Her
ümmet için, Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği
hayvanlar üzerine ismini ansınlar diye kurban kesmeyi meşru
kıldık. İşte sizin ilâhınız bir tek ilâhtır.
Şu hâlde yalnız O’na teslim olun. Alçak gönüllüleri müjdele!’[3]

Sünnetten deliller:

1.     

Enes
bin Malik
Radiyallahu anhu ‘dan rivayet
edildiğine göre “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem beyaz ve
boynuzlu iki koç kurban etti, Ayağını onların
boyunlarının üzerine koydu sonra besmele ve tekbir çekerek kendi
elleriyle kesti.”[4]

2.     

Abdullah
bin Ömer

Radiyallahu anhuma‘dan rivayet
edildiğine göre “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem Medine’de on
yıl kaldı ve her yıl kurban keserdi.’[5]

3.     

Ukbe
bin Amir
Radiyallahu anhu ‘dan rivayet
edildiğine göre; “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem ashabı
arasında kurbanlıkları taksim etti. Bana da bir
yaşını bitirmiş bir keçi verdi. Bunun üzerine, Ey
Allah’ın Resulü bana bir yaşını doldurmuş keçi düştü
dedim. O da: “Sen de onu kurban et!” buyurdu.

[6]

4.     

Bera’
bin Azib
Radiyallahu anhuma‘dan rivayet
edildiğine göre şöyle buyurmuştur: ‘Kim namazdan sonra
kurban keserse, ibadetini tamamlamış ve Müslümanların sünnetini
yerine getirmiştir.’[7]

Şüphesiz Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem
ve ashab-ı Kiram Radiyallahu anhum kurban kestiler. Kurban kesmenin
Müslümanların sünneti olduğunu söyledi, yani onların
yoludur.

Bu nedenle Müslümanlar kurban kesmenin
meşru olduğuna icma’ etmiş olup birden fazla ilim ehli bun bu
şekilde aktarmıştır.

Ancak Müslümanlar kurban kesmenin sünneti
müekkede mi, yoksa terk edilmesi caiz olmayan vacip midir?  Diye ihtilafa düşmüşler.

Âlimlerin genel çoğunluğu
kurban kesmenin sünneti müekkede olduğunu söylemiştir. Bu görüş
aynı zamanda İmam Malik, İmam Ahmed ve İmam Şafii’nin
mezhebidir.

Diğer âlimler ise kurban kesmenin vacip olduğunu
söylemişlerdir. İmam Ebu Hanife ve İmam Ahmed’ten rivayet
edilen iki rivayetten birine göre kurban kesmek vaciptir. Şeyh’ul
İslam İbn Teyymiyye de kurban kesmenin vacip olduğu
görüşünü tercih etmiştir. Bu konuda şöyle
demiştir: ‘ Kurban kesmek İmam Malik’in mezhebinin iki
görüşünden birine göre vaciptir ve ya
Maliki mezhebinde öne çıkan görüş kurban kesmenin vacip
olduğudur.’[8]

Şeyh Muhammed İbn Useymin Rehimahullah şöyle
demiştir: ‘ Kurban kesmek gücü yeten kimse için sünneti müekkededir.
İnsan kendisi ve ailesi için kurban keser.’[9]

[1] Kevser 2

[2] Enam 162,163

[3] Hac 34

[4] Buhari (5558), Muslim (1966)

[5] Ahmed b. Hanbel (4935), Tirmizi (1507) elbani
mişkatul mesabih kitabından sahih demiştir: 1475

[6] Buhari (5547)

[7] 
Buhari (5545)

[8] 
Ahkuml udhiye ve
zekat ibn useymin.

[9] 
İbn Useymin
Fetava (2/661)