Mutlak ve mukayyed tekbir nedir ve ne zaman başlar?

Cevap:

Allah’a
hamd olsun,

    

birincisi: Tekbirin fazileti

    

Zilhicce ayının ilk 10 günü 
yüce Allah kitabında onlarla yemin ettiği yüce günlerdir. zira
Allah’ın bir şeyle yemin etmesin onun önemini ve
faydasının çok olduğunu gösterir. Allah-u Teâlâ buyurur
ki:’’ Fecre (Tan yerinin ağarmasına andolsun, ve on geceye andolsun
’’ İbn Abbas, İbn Zübeyr, Mücahid ve seleften ve haleften herkes
bunun Zilhicce ayının ilk 10 günü olduğunu söyler. İbn
Kesir der ki:’’ Bu sahih bir görüştür:’’

[1]

   
Bu
günlerde yapılan amel Allah-u Teala’nın daha çok hoşuna gider.
Zira Rasulullah sallallahu aleyhi vesellem şöyle
buyurmuştur:’’ İçerisinde salih amelin Allah’ın hoşuna
gittiği bu on gün gibi başka bir gün yoktur.’’ Dediler ki:’’ Ya
Rasulallah Allah yolunda cihad da mı?’’ dedi ki:’’ Evet Allah yolunda
cihad da. Ancak bir adamın malı ve canı ile çıkıp da
bunlardan hiçbir şeyle geri dönmemesi hariç.’’[2]

 Aşağıda
sayacağımız delillerden dolayı tekbir ve tehlil ile
Allah’ı zikretmek salih amellerdendir:

1-    

Allah-u Teala buyurdu
ki: ’’Ta ki kendilerine ait bir takım yararları yakînen
görmeleri, Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği
kurbanlık hayvanlar üzerine belli günler de Allah’ın ismini
ansınlar.’’[3]
Belirli günler ise Zilhicce ayının ilk 10 günüdür.

2-    

Allah buyurdu ki: “Sayılı
günlerde Allah’ı zikredin.’’

[4]
Bunlar da teşrik günleridir.

3-    

Rasululah sallallahu
aleyhi vesellem buyurdu ki:’’ Teşrik günleri yenilen içilen ve
Allah’ın zikredildiği günlerdir.’’

[5]

   İkincisi:  Yapılış şekli                                                              

   

Alimler yapılışı hakkında bir takım
farklı görüş bildirmişlerdir:

1.     

Görüş:
Allahu Ekber.. Allahu ekber.. La ilahe illallahu Allahu ekber.. Allahu ekber..
ve lillahil hamd

2.     

Görüş:
Allahu Ekber.. Allahu ekber.. Allahu ekber.. La ilahe illallahu Allahu ekber..
Allahu Ekber.. Allahu ekber.. Allahu ekber.. ve lillahil hamd

3.     

Görüş:
Allahu Ekber.. Allahu ekber.. Allahu ekber.. La ilahe illallahu Allahu ekber..
Allahu Ekber.. ve lillahil hamd

Rasulullah’
sallallahu aleyhi vesellem den gelen belirli bir hadis
olmadığı için bu konuda esneklik vardır.

 Üçüncüsü: 
Vakti

 Tekbir iki kısma ayrılır:

1-    

Mutlak
(sınırsız) Bu hiçbir şeyle kayıtlı olmayan
tekbirdir, her zaman sünnettir. Sabah ve akşam, namazdan önce ve
sonra her vakitte yapılır.

2-    

Mukayyed
(sınırlı) Bu da yalnızca namazlardan sonra
yapılmasıyla sınırlıdır.

      

Mutlak tekbir Zilhicce’nin ilk 10 gününde ve diğer teşrik
günlerinde sünnettir. Zilhicce ayının girmesiyle başlanır
(yani Zilkade ayının son gün batımından sonra) ve teşrik
günlerinin sonuna kadar sürer (bu da Zilhicce’nin 13. Gününün gün
batımıyladır).

       Mukayyede gelince, Arafat günün fecr’inden
(Tan yerinin ağardığı vakit) sonra başlar ve
teşrik gününün son gün batımına kadar sürer. Mutlak tekbire ek
olarak mukayyed tekbirde farz namazlardan sonra “istiğfar ve Allahumme
entes selamu ve minkes selam tebarakte ya zelcelali velikram.’’ dedikten sonra
tekbirleri getirilir.  Bu hacda
olmayanlar içindir. Hacda olanlar ise kurban gününün öğle vaktinden
sonra uygun olduğu bir vakitte mukayyed tekbire başlarlar.[6] 

En doğrusunu bilen Allah’tır.

 

[1] İbn Kesir Tefsiri 8/413

[2] Buhari 969, Tirmizi 757, Elbani ‘’Sahih’’ demiştir.

[3] Hacc 28

[4] Bakara 203

[5] Müslim 1141

[6] Bkz. Bin Baz Fetvaları Mecmuası 13/17 İbn
Üseymin Eş şerhul Mümti’ 5/220- 224