Tükürük ve kusmuk arasında bir şey gibi az miktarda kusmak orucu bozar mı?
Lütfen bu konunun hükmünü açıklar mısınız?
Hamd,
yalnızca Allah’adır.
Kusmak, yemek ve benzeri şeylerin mideden vücûdun
dışına çıkmasıdır.
Lisânu’l-Arab yazarı bu konuda şöyle
demiştir:
“Kusmak; içindekini kasten dışarı
çıkarmaktır.” (Lisânu’l-Arab, c: 1, s: 135)
Orucu bozup-bozmaması açısından
kusmanın hükmü şudur:
İnsan, kasten (bilerek) kusarsa, orucu bozulur ve o
günü kaza etmesi gerekir. Fakat kusmuk kendisine üstün gelir de kendi irâdesi
dışında kusarsa, orucu sahihtir ve kendisine bir şey
gerekmez.
Nitekim (38023) nolu sorunun cevabında
bunun açıklaması geçmişti.
Bir kimse, hastalığı sebebiyle kusmak
zorunda kalıyor ve kusması, onun tedâvisine yardımcı
oluyorsa, bu takdirde kusması câizdir, fakat Ramazan’dan sonra bu günü
kaza etmesi gerekir. Çünkü Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
((… وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ
أَيَّامٍ أُخَرَ…)) [ سورة البقرة من الآية: 185 ]
“… Her kim de onda
hasta veya yolcu olursa (tutamadığı günler sayısınca) başka
günlerde kaza etsin…” (Bakara Sûresi: 185)
Âlimlerin görüşlerinden doğru
olanına göre kusmuğun az veya çok olması arasında bir
fark yoktur.
Buna göre eğer bir kimse kasten kusmak ister de
az miktarda kusmuk çıkarırsa, orucu bozulur.
İbn-i Muflih -Allah ona rahmet etsin- bu konuda
şöyle demiştir:
“Bir kimse kasten kusmak ister de az miktarda
kusarsa, orucu bozulur. Çünkü Ebu Hureyre’nin haber verdiği hadiste Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
(( مَنْ ذَرَعَهُ الْقَيْءُ فَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِ، وَمَنْ
اسْتَقَاءَ عَمْداً فَلْيَقْضِ.))
“Kim istemeden kusarsa, (kusmuk ona üstün
gelirse) ona kaza gerekmez. Kim de kasten
kusarsa, ona kaza
gerekir.”
(el-Furû’, c: 3, s: 49)
Hadisi, Ebu Davud (hadis no: 2380) ve Tirmizî (hadis no:
720) rivâyet etmiştir. Tirmizî şöyle demiştir:
“İlim ehli, bu hadis ile amel etmektedir.”
Elbânî, hadisin sahih olduğunu belirtmiştir.
Ancak tükürük ile kusmuk arasında fark vardır. Buna
göre tükürük ve balgam, karından (mideden) gelmez. Bundan dolayı
tükürük ve balgamı çıkarmakta ve onu tükürmekte bir sakınca
yoktur.
Kusmuğa gelince o, yukarıda da
açıklandığı üzere midede olanın dışarı
çıkmasıdır.
Allah Teâlâ en iyi bilendir.
