Peygamber Efendimizin Bayram Namazlarını Kılma Şekli

CEVAP:

Allah’a hamd olsun.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram
namazlarını namazgah’ta kılardı. Rasulullah sallahu aleyhi
vesellem’in mescitte bayram namazı kıldığına dair bir
bilgi yoktur.

İmam Şafii Um adlı eserinde
şöyle demektedir: Bize ulaşan rivayetlere göre Rasulullah
sallahu aleyhi vesellem bayram namazlarını kılmak için namazgah’a
giderdi. Aynı şekilde yağmur namazı vb. özür
namazları içinde namazgah’a giderdi. Aynı şekilde Mekke hariç bütün
şehirlerin halkları da bayram namazlarını namazgah’ta
kılarlardı.  

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram
günlerinde en güzel elbiselerini giyerdi. Ayrıca Rasulullah sallahu aleyhi
vesellem’in bayram ve Cuma namazlarında giydiği bir hüllesi (iki ayrı
parçadan oluşan aynı renkli takım elbise) vardı.

Ramazan Bayramı’nda namaza gitmeden
sayılı hurmalar yerdi. Hurma sayıları tek (1, 3, 5 gibi)
olurdu.

Enes b. Malik Radiyallahu anhu’ dan gelen
rivayete göre: ‘Rasulullah sallahu aleyhi vesellem Ramazan bayramı’nda
namaza gitmeden hurmalar yerdi. Hurma sayıları tek olurdu.’[1]

İbn Kudame şöyle demiştir:
Ramazan Bayramı’nda yemek yemede acele etmenin müstehap olduğu
konusunda şüphemiz yoktu.

Ramazan Bayramı’nda yemek yemede acele
etmenin hikmeti insanların oruç tutulacağını zannetmeyip
bayram namazına gitmeleri içindir.

Şöyle denilmiştir: Farz olan
Ramazan orucundan sonra Allah orucu bozmayı emrettiği için,
Allah’ın bu emrine hemen itaat etmek içindir.

Eğer bir Müslüman hurma bulamazsa,
başka bir şey yiyebilir, su bile olsa içmelidir. Ta ki sünnetin
aslı yerine getirilmiş olsun. Bu da Ramazan Bayramı
namazından önce bir şeyler yemek içmek ile olur.

Kurban bayramı namazına gelince
bayram namazından önce yemez, döndükten sonra kendi
kurbanından yerdi.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem’in Ramazan
ve Kurban bayramlarında yıkandığı rivayet
edilmiştir.  İbn Kayyım
şöyle demiştir: bu konu ile ilgili iki zayıf hadis
bulunmaktadır. Ancak İbn Ömer’den gelen rivayete göre –ki
kendisi sünnete olan sıkı bağlılığı ile
bilinir- Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram günlerinde çıkmadan
yıkanırdı.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram
namazlarına yürüyerek gider ve yürüyerek geri dönerdi.

İbn Ömer’den gelen rivayete
göre İbn Ömer şöyle demiştir: ‘ Rasulullah
sallahu aleyhi vesellem bayram namazlarına gitmek için çıkardı.
Yürüyerek gider ve yürüyerek geri dönerdi.’[2]

 Ali
Radiyallahu anhu şöyle buyurmuştur: ‘ Sünnet olan bayram
namazına yürüyerek gitmendir.’[3]

Tirmizi şöyle demiştir: Bu
hadis ile amel etmek âlimlerin genel çoğunluğuna göre bir
kimsenin bayram namazına yürüyerek gitmesi müstehaptır. Aynı
zamanda özür olmadıkça binek ile gitmemesi müstehaptır.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem namazgah’a
yetiştiğinde ezan, kamet vb. bir şey okunmadan direk namaz
kılardı. Sünnet olan da bunlardan birini yapmamaktır.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem namazgah’ta
bayram namazlarından önce ve ya sonra herhangi bir namaz kılmazdı.
Rasulullah sallahu aleyhi vesellem hutbeden önce bayram namazını
kılardı. İki rekât kılardı. İlk rekâtta iftitah
tekbirinden sonra yedi defa ihram tekbiri getirirdi. Her tekbirden sonra biraz
dururdu. Bu iki tekbir arasında söylediği belli bir zikir yoktu.
İbn Mesud Radiyallahu anhu’dan gelen rivayete göre İbn Mesud
Radiyallahu anhu şöyle demiştir: Allah’a hamd ve sena getirir ve
Rasulullah sallahu aleyhi vesellem’e salavat getirirdi.

İbn Ömer Radiyallahu anhu Rasulullah
sallahu aleyhi vesellem’e uyma konusunda gösterdiği özeni ile
birlikte her tekbirde ellerini kaldırırdı.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem tekbirleri
bitirdikten sonra Fatiha suresini okumaya başladı. Sonra iki rekâttan
birinde Kur’an’dan (ق والقرآن المجيد)  başlıklı süreyi okurdu.  Diğer rekâtta ise (اقتربت الساعة وانشق القمر)  başlıklı
süreyi okurdu. Bazen Ğaşiye ve Ala sürelerini okurdu. Bunların
dışında okuduğuna dair delil yoktur. Okumayı
bitirdikten sonra tekbir getirir rükûa giderdi. Rekâtı tamamladıktan
son secdeden kalkardı. Beş defa peş peşe tekbir getirdi.
Tekbirleri bitirdikten sonra kıraate başlardı. Rekâta
kalktığında ilk yaptığı şey tekbir
getirmekti daha sonra okurdu, kıraatten sonra rükû gelir.

Kesir b. Abdullah’tan gelen rivayete göre:
‘Şüphesiz Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram namazlarının
ilk rekâtında kırattan önce 7 tekbir, İkinci rekâtta ise
kırattan önce 5 tekbir getirirdi. Tirmizi şöyle
demiştir: Muhammed’e  -yani Buhari-
bu hadis hakkındaki görüşünü sordum. Şöyle dedi: ‘Bu
babta bu hadisten daha sahih ve daha kuvvetli bir hadis yoktur.’

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem namazı
bitirdikten sonra İnsanlar saflarına oturdukları halde kalkar ve
yüzünü insanlara dönerdi, onlara vaaz ve nasihatlerde bulunurdu.
İnsanlara iyiliği emredip, kötülükten uzak durmayı
emrediyordu. Allah’ın gönderdiği ve emrettiği bir şey
varsa insanlara aktarıp yapmalarını emrediyordu.

Orada üzerine çıkabileceği bir
minber yoktu. Ayakta insanlara hutbe okuyordu. Cabir Radiyallahu anhu
şöyle demiştir: Bayram günü Rasulullah sallahu aleyhi vesellem
bayram namazına hutbeden önce, ezan ve kamet getirmeden
başlardı. Sonra ayakta Bilal Radiyallahu anhu’ya dayanarak Allah’tan
korkmayı emreder, Allah’a itaat etmeyi tavsiye eder, insanlara vaaz eder
ve onları uyarırdı. Kadınlar gelene kadar böyle devam
ederdi. Sonra kadınlara öğüt verir ve onları
uyarırdı.

[4]

Ebu Said el Hudri Radiyallahu anhu
şöyle demiştir: Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram
namazlarına namazgah’a giderdi. Yaptığı ilk şey namaz
kılmaktı. Namazı kıldıktan sonra İnsanlar kendi
saflarında oturdukları vaziyette ayağa kalkıp onlara
dönerdi..

[5]

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bütün
hutbelerine Allah’a hamd ederek başlardı. Hiçbir hadiste Rasulullah
sallahu aleyhi vesellem’in bayram hutbelerine tekbir ile
başladığı rivayet edilmemiştir. Rasulullah sallahu
aleyhi vesellem’in müezzini olma izzetine sahip olan Sa’d Radiyallahu anhu’dan
gelen rivayete göre Sa’d şöyle demiştir: ‘ Rasulullah
sallahu aleyhi vesellem hutbenin bölümleri arasında tekbir getirirdi.
Bayram hutbelerinde tekbirleri arttırırdı.[6]
Elbani bu hadisin zayıf olduğunu söylemiştir.  Bu hadis zayıf olmakla birlikte
Rasulullah sallahu aleyhi vesellem’in hutbeye tekbirle
başladığına delil değildir.

Elbani Temamu’l Minne adlı eserinde
şöyle demiştir: ‘Bu hadis hutbeye tekbir ile başlamayı
meşru kılmamakla birlikte, senedi zayıftır. Senedinde
zayıf ve meçhul raviler bulunmaktadır. Bu hadisin hutbeye tekbirle
başlamaya delil olarak kabul etmek caiz değildir.

İbn Kayyım Rahimehullah  Şöyle demiştir: İnsanlar
bayram namazlarında ve yağmur namazında hutbeye nasıl
başlayacakları konusunda ihtilafa düşmüşlerdir. Bir
kısmı bayram hutbelerine tekbir ile başlanır
demişlerdir. Bir kısmı yağmur duası hutbesine
istiğfar ile başlanır demişlerdir. Bir kısmı ise
Allah’a hamd ederek başlanır demişlerdir. Şeyhul İslam
İbni Teymiyye doğru olan Allah’a hamd ederek başlamaktır
demiştir.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bütün
hutbelerine Allah’a hamd ederek başlardı.

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram
namazını kıldıktan sonra insanlara ister gitmeleri ister
kalıp hutbe dinlemeleri konusunda izin vermiştir.

Abdullah İbn Saib Radiyallahu anhu
şöyle demiştir : ‘ Rasulullah sallahu aleyhi vesellem ile bayram
namazını kıldık. Namaz bittikten sonra şöyle
dedi: ‘Biz hutbe okuyacağız, kim dinlemek isterse otursun hutbeyi
dinlesin, kim gitmek isterse gitsin.’[7]

Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram
namazına gidip dönerken farklı yollar kullanırdı. Yani
namaza giderken bir yoldan, eve dönerken farklı bir yoldan
dönerdi.

Cabir Bin Abdullah şöyle
demiştir: ‘Rasulullah sallahu aleyhi vesellem bayram namazına gidip
dönerken farklı yollar kullanırdı.’[8]

[1] Buhari (953)

[2] İbn mace (1295)

[3] Tirmizi (530)

[4] Buhari, Muslim

[5] Muslim

[6] İbni Mace

[7] Ebu Davud

[8] Buhari (986)