Ben, Teşrik günlerinde oruç tutmanın hükmünü bilmeden Ramazan ayından kalan kaza orucunu bu günlerde tuttum.Teşrik günlerinin ikinci gününden itibaren tuttuğum orucun kazasını iâde edeyim mi?

Yoksa âdetli veya hasta olduğum için tutamadığım on günlük oruca, Teşrik günlerinden sonra mı devam etmem gerekir?

Cevap:

Hamd, yalnızca Allah’adır.

Kurban bayramından sonra gelen ve Zilhicce
ayının 11., 12. ve 13. günleri olan üç gün, Teşrik günleridir.
Bu günlerde oruç tutmak haramdır.

Nitekim Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- bu konuda şöyle buyurmuştur:

((أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَيَّامُ
أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرٍ لِلهِ عَزَّ وَجَلَّ.)) [ رواه مسلم ]

“Teşrik
günleri, yeme, içme ve Allah -azze ve celle-‘yi anma günleridir.” (Müslim; hadis no: 1141. Nubeyşe
el-Huzelî’den rivâyet edilen hadistir.)

Yine, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

(( إِنَّ يَوْمَ عَرَفَةَ وَيَوْمَ
النَّحْرِ وَأَيَّامَ التَّشْرِيقِ عِيدُنَا أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَهِيَ أَيَّامُ
أَكْلٍ وَشُرْبٍ.)) [ رواه النسائي والترمذي وأبو داود وصححه الألباني في صحيح أبي
داود ]

“Şüphesiz
Arefe günü (Zilhicce’nin 9. günü),Kurban
(bayramının 1.) günü (Zilhicce’nin 10. günü) ve
Teşrik (Zilhicce’nin 11., 12. ve 13.) günleri, biz
müslümanların bayramıdır. Bu günler (bu beş gün), yeme
ve içme günleridir.”[1]

Peygamber -sallallahu aleyhi
ve sellem-, Temettu’ veya Kırân haccı yapıp da kurban kesme
imkânı bulamayan kimseden başkasına bu günlerde oruç tutmaya izin vermemiştir.

Nitekim Âişe ve İbn-i
Ömer’den -Allah ikisinden
de râzı olsun- rivâyet olunduğuna göre onlar şöyle
demişlerdir:

(( لَمْ يُرَخَّصْ فِي أَيَّامِ
التَّشْرِيقِ أَنْ يُصَمْنَ إِلَّا لِمَنْ لَمْ يَجِدِ الْهَدْيَ.)) [ رواه البخاري ]

“(Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- tarafından hacda) kurban (kesme imkânı) bulamayan
kimseden başkasına Teşrik günlerinde oruç tutmaya izin verilmedi.”[2]

Bunun içindir ki İslâm âlimlerinin çoğunluğu, ister nâfile
oruç olsun, ister kaza orucu olsun, isterse adak orucu olsun,bu günlerde
(Teşrik günlerinde) oruç tutmayı yasaklamışlar ve bu
günlerde tutulan orucun geçersiz olduğu hükmüne
varmışlardır.

Bu konuda en tercihli olan
görüş;(yukarıda zikredilen) İslâm âlimlerinin
çoğunluğunun (cumhurun) görüşüdür ve kurban kesme
imkânı bulamayan hacının dışında hiç kimse oruç
konusunda ayrı tutulamaz.

Değerli âlim Abdulaziz b.
Baz -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle demiştir:

“…Aynı
şekilde kurban bayramının birinci günü ile Teşrik
günlerinin hepsinde oruç tutulmaz. Çünkü Rasûlullah
-sallallahu aleyhi ve sellem- bu günlerde oruç tutmayı
yasaklamıştır.Ancak özellikle Temettu’ veya Kırân
haccı yapıp da kurban kesme imkânı bulamayan kimsenin
Teşrik günlerinde oruç tutmasının câiz olduğuna delâlet
eden hadis gelmiştir… Bayramın birinci günü gibi günlerde nâfile
veya diğer nedenlerle oruç tutulması, câiz değildir.”[3]

Değerli âlim Muhammed b. Salih el-Useymîn
de -Allah ona
rahmet etsin- bu konuda şöyle demiştir:

“Kırân ve Temettu’
haccı yapan kimselerin, kurban kesme imkânı bulamadıkları
takdirde, -oruç tutamadan hac mevsimini kaçırmamaları için- bu üç
günde (Teşrik günlerinde) oruç tutmaları câizdir. Kırân ve
Temettu’ haccı yapan kimselerin dışındaki kimselerin Teşrik
günlerinde oruç tutmaları câiz değildir. Hatta iki ay
aralıksız oruç tutması gereken kimse bile bayramın birinci
günü ile birlikte Teşrik günlerinde oruç tutmaz. Teşrik günleri
bittikten sonra orucuna devam eder.”[4]

Buna göre, tutmuş olduğunuz Ramazan orucunuzun kazası,
geçerli değildir ve bu günleri yeniden tutmanız gerekir.

Ramazan orucunun kazasının aralıksız olması
şart değildir.Dolayısıyla kaza orucunu aralıksız
olduğu gibi, ayrı ayrı olarak da tutabilirsiniz.

Bu konuda (21697) nolu sorunun cevabına bakabilirsiniz.

Allah Teâlâ en iyi bilendir.

[1]

Nesâî; hadis no:3004.
Tirmizî; hadis no: 773. Ebu Dâvud; hadis no: 2419. Ukbe b. Âmir’den
rivâyetle. Elbânî de “Sahih-i Ebî Dâvud”da hadisin sahih
olduğunu belirtmiştir.

[2]

 Buhârî; hadis no: 1998

 

[3]

 Ramazan Fetvâlârı,s:716. Derleyen Eşref Abdulmaksud”.

[4]

 Muhammed b. Salih el-Useymîn;
‘Ramazan Fetvâları’; s: 727.