Ben, her hafta Perşembe günü oruç tutmayı alışkanlık hâline getirdim. Son tuttuğum Perşembe günü orucu, Zilhicce’nin 12. gününe denk geldi. Bu arada ben, Cuma günü (bir gün sonra) Teşrik günlerinde oruç tutmanın câiz olmadığını işittim. Oruç tuttuğum Perşembe günü ise, Teşrik günlerinin ikinci günü idi. Bu günde oruç tuttuğum için bana bir şey (cezâ) gerekir mi?

Teşrik günlerinde oruç tutmak gerçekten câiz değil midir?

Yoksa sadece bayramın birinci günü mü oruç tutmamalıyız?

Cevap:

Hamd,
yalnızca Allah’adır.

Ramazan
ve Kurban bayramlarının ilk günlerinde oruç tutmak, haramdır.

Nitekim
bunun haram olduğuna, Ebu Saîd el-Hudrî’nin -Allah ondan râzı
olsun-  rivâyet ettiği şu hadis
delâlet etmektedir:

(( نَهَى
النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الْفِطْرِ
وَالنَّحْرِ.)) [ رواه البخاري ومسلم ]

“Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Ramazan
bayramının (birinci) günü ile
Kurban bayramının (birinci)
günü oruç tutmayı yasakladı.”[1]

İslâm
âlimleri, Ramazan bayramı ile Kurban bayramının birinci
günlerinde oruç tutmanın haram olduğu konusunda ittifak
etmişlerdir.

Yine,
Kurban bayramının birinci gününden sonraki üç gün olan, Zilhicce
ayının 11., 12. ve 13. günleri olan Teşrik günlerinde de oruç
tutmak haramdır.

Nitekim
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- bu konuda şöyle
buyurmuştur:

(( أَيَّامُ
التَّشْرِيقِ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ وَذِكْرٍ لِلهِ.)) [ رواه مسلم ]

“Teşrik günleri, yeme, içme ve Allah’ı anma
günleridir.”[2]

 ((عَنْ أَبِي مُرَّةَ مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ
أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو عَلَى أَبِيهِ عَمْرِو بْنِ
الْعَاصِ فَقَرَّبَ إِلَيْهِمَا طَعَامًا، فَقَالَ: كُلْ، فَقَالَ: إِنِّي صَائِمٌ.
فَقَالَ: عَمْرٌو: كُلْ، فَهَذِهِ الْأَيَّامُ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى
اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا بِإِفْطَارِهَا، وَيَنْهَانَا عَنْ
صِيَامِهَا. قَالَ مَالِكٌ وَهِيَ أَيَّامُ التَّشْرِيقِ.)) [ رواه أبو داود وصححه
الألباني في صحيح أبي داود]  

Ümmü Hâni’nin kölesi Ebu Murra’dan rivâyet
olunduğu göre o, Abdullah b. Amr ile onun babası Amr b.
el-Âs’ın -Allah onlardan râzı olsun- huzuruna girdiler. Amr b.
el-Âs, ikisine bir yemek takdim edip buyrun yiyin, dedi.

Ebu Murra:

– Ben oruçluyum, dedi.

Bunun üzerine Amr ona şöyle dedi:

– Yemeği ye. Çünkü bu günler, Rasûlullah
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘in iftar etmemizi emrettiği ve oruç
tutmamızı yasakladığı günlerdir.

İmam Mâlik dedi ki:

– Bu günler, Teşrik günleridir.”[3]

Fakat
kurban kesecek imkânı olmayan Temettu’ hacısının,
Teşrik günlerinde oruç tutması câizdir.

Nitekim
Âişe ve İbn-i Ömer’den -Allah ikisinden de râzı
olsun- rivâyet olunduğuna onlar şöyle demişlerdir:

(( لَمْ
يُرَخَّصْ فِي أَيَّامِ التَّشْرِيقِ أَنْ يُصَمْنَ إِلَّا لِمَنْ لَمْ يَجِدِ الْهَدْيَ.))
[ رواه البخاري ]

“(Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- tarafından hacda) kurban (kesme imkânı)
bulamayan kimseden başkasına Teşrik günlerinde oruç tutmaya izin
verilmedi.”[4]

Değerli
âlim Muhammed b. Salih el-Useymîn -Allah ona rahmet etsin- bu konuda
şöyle demiştir:

“Kırân
ve Temettu’ haccı yapan kimselerin, kurban kesme imkânı
bulamadıkları takdirde, -oruç tutamadan hac mevsimini
kaçırmamaları için- bu üç günde (Teşrik günlerinde) oruç
tutmaları câizdir. Kırân ve Temettu’ haccı yapan kimselerin
dışındaki kimselerin Teşrik günlerinde oruç tutmaları
câiz değildir.Hatta iki ay aralıksız oruç tutması gereken
kimse bile bayramın birinci günü ile birlikte Teşrik günlerinde oruç
tutmaz. Teşrik günleri bittikten sonra orucuna devam eder.”[5]

Bu konuda
(21049) ve (36950) nolu soruların
cevaplarına bakabilirsiniz.

Allah
Teâlâ en iyi bilendir.

[1]
 Buhârî, hadis no:1992. Müslim, hadis no: 827.

[2]
 Müslim, hadis no: 1141.

[3]
 Ebu Dâvud, hadis no: 2418. Elbânî de, Sahih-i Ebî
Dâvud’da hadisin sahih olduğunu belirtmiştir.

[4]
 Buhârî, hadis no:1998.  

[5]
 Muhammed b. Salih el-Useymîn; ‘Ramazan Fetvâları’;
s: 727.