Köpeğin necâsetini temizlemek için mutlaka toprakla yıkanması gerekir mi?

Yoksa sabun gibi toprağın yerine başka bir şey kullanılabilinir mi?

Hamd,
yalnızca Allah’adır.

Daha önce
41090 nolu sorunun cevabında, köpeğin necâsetinin nasıl
temizlendiği ve bunun, birisi toprakla olmak üzere yedi defa su ile
yıkanarak temizlenmesi gerektiğini açıklamıştık.

 Âlimler, (necâseti giderirken)
toprağın kullanılması gerekir mi? Yoksa toprağın
yerine günümüzde kullanılan sabun gibi temizleyici bir madde kullanmak
câiz midir? Konusunda görüş ayrılığına
düşmüşlerdir.

Buna
göre Şâfiî Mezhebi: “Toprak kullanmak gerekir,
toprağın dışında başka bir şeyin
kullanılması, toprağın yerine geçmez.Çünkü Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem- özellikle toprak kullanmayı
belirtmiş ve bunu emretmiştir”, görüşündedir.

Hanbelî
Mezhebi: “Toprağın dışında, sabun ve sabuna
benzer bir şeyin kullanılması câizdir”,
görüşündedir. (“el-Mecmû'”; c: 2, s: 600. “Ravdatu’t-Tâlibîn”;
s: 16. “El-Muğnî”; c:1, s: 74. “el-İnsâf”; c: 2,
s: 248.

“el-Mevsuâtu’l-Fıkhiyye”;
c: 10, s: 139’da şöyle bildirilmiştir:

“Köpek
bir kabı diliyle yaladığı zaman, bu kabı
temizleyebilmek için onu birisi toprak olmak üzere yedi defa su ile
yıkanması gerekir. Bu, Hanbelî ve Şâfiîlerin
görüşüdür…”

(Köpeğin
necâsetini gidermek için) toprağın yerine Eşnân

Eşnân: Eskiden insanların temizlemede kullandıkları bir
temizleyicidir.

ve sabun gibi
kullanırsa veya yedi defa yıkamak yerine sekiz defa yıkarsa,
doğru olan görüşe göre bu geçerli olmaz. Çünkü bu,
ibâdet sayılan, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-‘in emrettiği
bir  temizliktir. Bunun içindir ki
toprağın yerine başka bir şey geçmez.

Hanbelî
mezhebinin bazı âlimleri, toprağın bulunmaması halinde veya
toprakla yıkanan yerin bozulması sebebiyle, topraktan başka bir
şeyin kullanılmasını câiz görmüşlerdir.Fakat
toprağın bulunması ve kullanılmasının zarar
vermemesi halinde topraktan başka bir şeyle necâseti gidermek câiz
değildir.Bu, İbn-i Hâmid’in görüşüdür.”

 

Değerli
âlim Muhammed b. Sâlih el-Useymîn -Allah ona rahmet etsin- de topraktan başka
bir şeyle temizliğin geçerli olacağı görüşünde
olanlar hakkında şöyle demiştir:

“Bunun,
aşağıdaki sebeplerden dolayı iyice düşünülmesi
gerekir:

1.
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- köpeğin necâsetini
temizlerken toprağı
    özellikle
zikretmiştir. Bu sebeple Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-‘in emrine
uymak gerekir.

2. Sidr ve Üşnân ağacı, Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem-‘in zamanında olmasına rağmen, Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem- buna işâret etmemiştir.

Üşnân: Potas, kalya taşı, dikenli çövendir.Botanik ilmindeki
adı; Salsola kali’dir.

3. Belki de
toprağın içerisinde, -bizim bilemediğimiz- köpeğin
salyasından çıkan mikropları öldüren bir madde vardır.

4. Toprak,
iki temizleyiciden birisidir.Çünkü toprak, su bulunmadığında
teyemmümde suyun yerine geçer.

Nitekim Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem- bu konuda şöyle buyurmuştur:

(( جُعِلَتْ لِيَ الأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا )) [ رواه البخاري ]

“Yeryüzü
(toprak) bana, (Allah Teâlâ tarafından) mescit (namaz
kılınan yer) ve (suyun bulunmadığı zaman) temizleyici
kılındı.” (Buhârî)

Bu sebeple
bu konuda doğru olan görüş; topraktan başka bir şeyin
kullanılması, geçerli olmaz.Fakat toprak bulunmadığı
farzedilirse -ki bu uzak bir ihtimaldir-, Eşnân veya sabunun
kullanılması, kullanılmamasından daha hayırldıır.”
(Muhammed b. Sâlih el-Useymîn; “eş-Şerhu’l-Mumti'”; c: 1,
s: 292)