Şevval ayından 6 günlük orucun hükmü nedir? Bu oruç farz veya vâcip midir?

Hamd, yalnızca Allah’adır.

Ramazan
orucundan sonraki Şevval ayından 6 günlük oruç, dînen güzel ve
hoş görülen bir sünnettir, fakat farz veya vâcip değildir.
Fazîleti ve ecri büyük olduğundan dolayı bu 6 günlük oruç müslümana
meşrû kılınmıştır. Zirâ her kim, bu orucu
tutarsa, kendisine tam bir yıllık oruç sevabı yazılır.

Nitekim
Ebu Eyyub el-Ensârî’nin -Allah ondan râzı olsun- rivâyet ettiği sahih
hadiste Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle
buyurmuştur:

(( مَنْ صَامَ رَمَضَانَ وَ أَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ
شَوَّالٍ كَانَ كَصِيَامِ الدَّهْرِ.)) [ رواه مسلم وأبو دود والترمذي والنسائي
وابن ماجه ]

“Kim Ramazan orucunu tutar ve ona Şevval’den
de altı gün daha eklerse, bütün seneyi oruç tutmuş gibi olur.”
(Müslim, Ebu Davud, Tirmizî, Nesâî ve İbn-i Mâce)

Peygamber
-sallallahu aleyhi ve sellem- bunu şu sözüyle
açıklamıştır:

((
مَنْ
صَامَ سِتَّةَ أَيَّامٍ بَعْدَ الْفِطْرِ كَانَ تَمَامَ السَّنَةِ: { مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ
فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا } )) [ رواه ابن ماجه ]

“Kim, Ramazan (orucunu
tutar ve) bayramdan sonra altı gün oruç tutarsa, onun tutmuş
olduğu oruç, senenin tamamının
orucu olmuş olur. Her kim hayırlı bir iş ile gelirse (bir iyilik işlerse) kendisine onun (yapmış olduğu iyiliğin) on misli sevap verilir.” (İbn-i Mâce, Sıyâm, 33)

Başka
bir rivâyette şöyle buyurmuştur:

(( جَعَلَ اللهُ الْحَسَنَةَ بِعَشْرِ
أَمْثَالِهَا، فَشَهْرُ رَمَضَانَ بِعَشْرَةِ أَشْهُرٍ، وَسِتَّةُ أَيَّامٍ بَعْدَ
الْفِطْرِ تَمَامُ السَّنَةِ.)) [ رواه النسائي ]

“Allah Teâlâ bir
iyiliğe karşılık on mislini vermiştir. Buna göre
Ramazan ayı orucu on aya, Ramazan bayramından sonra tutulan
altı gün oruç ise senenin tamamına (iki
aya) denktir.” (Nesâî
ve İbn-i Mâce)

İbn-i
Huzeyme’nin rivâyeti ise şöyledir:

((صِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ بِعَشَرَةِ
أَمْثَالِهَا, وَصِيَامُ سِتَّةِ أَيَّامٍ بِشَهْرَيْنِ، فَذَلِكَ صِيَامُ السَّنَةِ.))
[ رواه ابن خزيمة ]

“Ramazan ayı
orucu on aya, (Ramazan’dan sonra tutulan)
altı gün oruç ise, iki aya denktir ki bu, bir senelik
oruç demektir.”

Hanbelî ve
Şâfiî fakihleri, Ramazan orucundan sonraki altı günlük Şevval
orucunun bir senelik farz oruca denk olduğunu belirtmişlerdir. Zirâ genel
olarak nâfile oruçta bile kat kat ecir sâbittir. Çünkü yapılan her iyilik,
on misliyle karşılık görür.

Ayrıca
altı günlük Şevval orucunun faydalarından birisi de, Ramazan
ayında tutulan farz oruçta meydana gelen kusur ve noksanlıkları
telâfi etmesidir. Öyle ki hiç bir oruçlu, orucuna aksi yönde tesir
eden kusur ve günah işlemiş olmaktan uzak değildir.
(Bilindiği üzere) kıyâmet günü farz ibâdetlerde meydana gelmiş
kusur ve noklanlıklar, nâfile ibâdetlerle telâfi edilecektir.

Nitekim Rasûlullah
-sallallahu aleyhi ve sellem- bu konuda şöyle buyurmuştur:

 (( إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ النَّاسُ بِهِ يَوْمَ
الْقِيَامَةِ مِنْ أَعْمَالِهِمْ: الصَّلاَةُ، قَالَ: يَقُولُ رَبُّنَا عَزَّ وجَلَّ
لِمَلاَئِكَتِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ: انْظُرُوا فِي صَلاَةِ عَبْدِي أَتَمَّهَا أَمْ
نَقَصَهَا؟فَإِنْ كَانَتْ تَامَّةً كُتِبَتْ لَهُ تَامَّةً، وَإِنْ كَانَ
انْتَقَصَ مِنْهَا شَيْئًا، قَالَ: انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ،
فَإِنْ كَانَ لَهُ تَطَوُّعٌ، قَالَ: أَتِمُّوا لِعَبْدِي فَرِيضَتَهُ مِنْ
تَطَوُّعِهِ، ثُمَّ تُؤْخَذُ الْأَعْمَالُ عَلَى ذَاكُمْ.)) [ رواه أبو داود وصححه
الألباني في صحيح أبي داود ]

“Şüphesiz ki insanların kıyâmet günü
amellerinden hesaba çekileceği ilk şey, namazdır. Rabbimiz azze ve
celle -bildiği halde- meleklerine şöyle buyurur:

-Kulumun farz namazına bakın! Tam ve doğru
olarak mı, yoksa noksan olarak mı kılmıştır?
Eğer tam ve doğru olarak kılmışsa, kendisi için tam
kılmış olarak yazılır. Yok eğer namazından
bir şeyi noksan olarak kılmışsa, (Allah -azze ve celle-)
şöyle buyurur:

-Kulumun nâfile namazları var mı ona
bakın! Eğer nâfile namazları varsa, (Allah -azze ve celle-)
şöyle buyurur:

-Kulumun noksan olan farz namazını, nâfile olan
namazıyla tamamlayın!

Sonra diğer amelleri de noksan olarak
yapmışsa, o ameller de nâfile amellerle tamamlanır.”
(Ebu Davud)

Allah Teâlâ en iyi
bilendir.