Znaczenie czci (ʿibāda)

Arabskie słowo ‘ibāda jest terminem, którego znaczenie obejmuje wszelkie słowa i czyny, które Allah ﷻ kocha i zatwierdza i które nakazał bądź zalecił, bez względu na to, czy słowa te i czyny są jawne, jak modlitwa, zakāt lub pielgrzymka, czy też skryte, jak miłość do Allaha i Jego Wysłannika r, bogobojność, poleganie na Allahu czy proszenie Go o pomoc.

 

Oddawanie czci dotyczy wszystkich dziedzin życia

Oddawanie czci (‘ibāda) w islamie obejmuje wszystkie działania wierzących, jeśli wykonują je oni z intencją zbliżenia się do Allaha I. W efekcie koncept oddawania czci w islamie nie ogranicza się jedynie do powszechnych rytuałów, takich jak modlitwa czy post, lecz obejmuje wszystkie dobre czyny wykonywane z właściwą intencją. Gdy muzułmanin na przykład je, pije lub śpi z intencją nabrania sił, aby móc lepiej służyć Allahowi, zostanie za to wynagrodzony. W ten sposób muzułmanie poświęcają swe życie Allahowi. Jedzenie, by nabrać sił i móc Mu lepiej służyć; żenienie się (i odbywanie stosunków z żoną), by powstrzymywać się od zabronionych (pozamałżeńskich) stosunków seksualnych; praca, by zarobić na życie; zdobywanie wiedzy; dokonywanie odkryć; dbałość kobiety o męża, dzieci i dom – wszystko to są akty czci, dokąd wykonuje się je z właściwą intencją. Tak więc wszelkie działania w każdej dziedzinie życia dzięki właściwej intencji zmieniają się w akty czci.

Stworzeni, by oddawać cześć

Allah ﷻ mówi: „I stworzyłem dżiny i ludzi tylko po to, żeby Mnie czcili. I nie chcę od nich żadnego zaopatrzenia, i nie chcę, żeby Mnie żywili. Zaprawdę, Bóg jest Dawcą Zaopatrzenia, Posiadającym Siłę i Moc!” (Ad Dārija, 51:56-58).

Allah ﷻ informuje nas w tym wersecie, że powodem, dla którego stworzył dżiny i ludzi jest to, by oddawali Mu cześć. Nie dlatego, że potrzebuje On ich czci; to raczej oni mają potrzebę oddawania Mu czci ze względu na swą całkowitą zależność od Niego.

Jeśli człowiek zaniedbuje swe obowiązki wobec Stwórcy i oddaje się całkowicie przyjemnościom, nie zastanawiając się nad powodem swojego istnienia, staje się taki, jak inne stworzenia, nie mając nad nimi żadnej wyższości. Zwierzęta również jedzą i korzystają z życia, jednak one nie zostaną rozliczone ze swych czynów w Dniu Sądu, natomiast człowiek – tak. Allah ﷻ powiedział w Koranie: „A ci, którzy nie uwierzyli, będą używali życia i będą jedli jak zwierzęta, a Ogień będzie ich miejscem przebywania” (Muḥammad, 47:12). Zaniedbując swoje obowiązki wobec swego Pana, stają się gorsi niż zwierzęta, dlatego zostaną za swoje nieposłuszeństwo ukarani, jako że – w odróżnieniu od zwierząt – obdarzeni zostali zdolnością rozumowania.

Filary czci

Oddawanie czci (‘ibāda), które nakazał Allah, opiera na dwóch ważnych filarach:

Filar pierwszy: całkowita pokora i bogobojność.

Filar drugi: doskonała miłość do Allaha I.

Dlatego oddawaniu czci (‘ibāda), które Allah nakazał Swoim sługom, towarzyszyć musi (1) całkowite poddanie się Allahowi, pokora i obawa, (2) doskonała miłość do Niego, wznoszenie próśb i błagań wyłącznie do Niego.

Miłość, której nie towarzyszy obawa i pokora, tak jak umiłowanie jedzenia i majątku, nie może być postrzegana jako akt czci. Tak samo obawa, której nie towarzyszy miłość, jak strach przed dzikim zwierzęiem czy srogim władcą, nie może być postrzegana jako akt czci. Ponieważ aby czynność zamieniła się w akt czci, musi towarzyszyć jej zarówno miłość, jak i obawa, a tak może być jedynie wtedy, gdy akt ten kieruje się do Allaha.

Warunki oddawania czci

Aby akt czci był ważny i został przyjęty, muszą zostać spełnione dwa warunki:

 

Szczerość. Musi być wykonywany jedynie dla Allaha.

Naśladownictwo. Musi być wykonywany według wskazówek Wysłannika Allaha r.

Koran podkreśla tu: „Ci, którzy poddali całkowicie swe oblicze Bogu i czynią dobro, będą mieć nagrodę u swego Pana. I tacy nie doznają żadnego lęku ani też nie będą się smucić” (Al Baqara, 2:112). Słowa „ci, którzy poddali całkowicie swe oblicze Bogu” oznaczają, że rozumieją oni istotę monoteizmu i szczerze czczą wyłącznie Allaha. Słowa „czynią dobro” oznaczają, że stosują się do praw Allaha i do przewodnictwa (Sunny) Wysłannika Allaha r.